banner39

Barzani'nin ABD ziyaretinden ne çıktı, ne çıkmadı?

Mesud Barzani’nin geçtiğimiz hafta gerçekleşen ABD ziyaretinden beklentiler büyüktü. Ziyaret öncesinde Kürt yetkillilerin, “Bağımısızlık da masada olacak” açıklamaları beklentileri daha da yükselti. Bir hafta süren ziyaretten bağımsızlık konusunda beklenen mesajlar çıkmadı, ancak askeri yardımlar konusunda Erbil Washington’un tam desteğini aldı.

Analiz 19.05.2015, 09:34 29.05.2015, 16:05
Barzani'nin ABD ziyaretinden ne çıktı, ne çıkmadı?

Simla Yerlikaya / Erbil

IKBY Başkanı Mesud Barzani bir haftalık bir ABD ziyaretinin –ve kısa Macaristan ile Çek Cumhuriyeti ziyaretlerinin- ardından Erbil’e geçtiğimiz haftasonu döndü. Ve Erbil’e döner dönmez bölgedeki tüm Kürt partilerin temsilcileri ile bir araya gelerek ziyaretin sonuçlarını aktardı. Böyle bir toplantı gerekliydi, zira Barzani’nin ziyaretinden beklentiler yüksekti.

Beklentilerin yükselmesinde biraz da Kürt yetkililerin payı vardı. Mesela IKBY Başkanlık Divanı Başkanı (yani Mesud Barzani’nin sağ kolu) Fuad Hüseyin Amerika ziyareti öncesinde yaptığı açıklamada, “Güvenlik ve bölgesel konuların yanı sıra bağımsızlık da ABD’deki görüşmelerde gündeme gelecek” dedi. Bu elbette biraz iddialı ve beklenmedik bir açıklamaydı.

IŞİD ile mücadele başladığından beri ABD’nin IKBY’nin bağımsızlığı hakkındaki tutumu belli; bunun için erken olduğunu- ya da farklı şekilde söylersek henüz böyle bir şeyin söz konusu olamayacağını- söylüyorlar. Bunu farklı platformlarda defalarca “Irak’ın birliği”ni vurgulayarak da teyit ettiler.

Peki o zaman Fuad Hüseyin neden bu açıklamayı yaptı?

Akla gelen ilk cevap şu: Ziyaretin kamuoyunda coşku yaratması isteniliyordu. Bu yüzden bağımsızlık söylemi daha güçlü şekilde gündeme getirildi.

Mesud Barzani’nin resmi olarak başkanlık süresinin Ağustos’ta dolduğu düşünülürse, halkta coşku yaratmak çabasının nedenleri de daha rahat anlaşılabilir.

BEYAZ SARAY’IN AÇIKLAMASI TATMİN ETMEDİ

Tabii bir şeyi teslim etmekte fayda var: KDP ve KYB daha geçtiğimiz yıla kadar ABD’nin terör örgütleri listesindeydi. Ancak bu yıl Mesud Barzani, Beyaz Saray’ın davetlisi olarak Washington’a gitti. Velhasıl bu kayda değer bir gelişme. Buna ilave olarak Barzani Irak Başbakanı Abadi’den sadece üç hafta sonra Washington’daydı. Yani bir bakıma Barzani’nin Washington’a davet edilmesi ABD tarafından şunun teyiti niteliğindeydi: Irak ve IŞİD ile mücadele sadece Abadi ile konuşarak ele alınamaz, Mesud Barzani de bu konunun ana muhatabıdır.

Bu çerçeveden bakınca ziyaret zaten başlı başına anlamlıydı ve beklentiler de buna istinaden büyüktü. Ancak Beyaz Saray’daki ilk görüşme bu beklentilerin aşağısında kaldı.

Barzani’nin görüşmesi esas olarak Başkan Yardımcısı Biden’laydı. Ancak Başkan Obama da bu görüşmeye katıldı. Görüşme sonrası basın toplantısı yapılmadı. Beyaz Saray’dan yapılan yazılı açıklama ise kuruydu ve Irak’ın birlik içinde kalmasına vurgu yapıyordu.

MESUD BARZANİ HER PLATFORMDA BAĞIMSIZLIK VURGUSU YAPTI

Ancak bu açıklamanın tam da ertesi gün Mesud Barzani Atlantik Konseyi’nde yaptığı konuşmada “Tam zamanını söyleyemem ama bağımsızlık yakın” dedi. Aynı mesajı Amerika’da yaşayan Kürtlerle bir araya geldiğinde de yineledi. Velhasıl bağımsız bir Kürt devletine Beyaz Saray’dan açık bir destek gelmese de Mesud Barzani ABD ziyaretinde bu konuyu basın ile görüşmelerde ve çeşitli toplantılarda dile getirerek kamuoyunun beklentilerini karşılamaya çalıştı.

ASKERİ YARDIMLAR SÜRECEK

Öte yandan görüşmelerin esas gündem maddesi elbette IŞİD ile devam eden mücadeleydi, ki bu konuda Erbil Washington’dan istediklerini aldı. ABD peşmergenin askeri başarılarından duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve hem insani hem askeri yardımların süreceğini taahhüt etti.

Peşmergenin ve Sunni milis güçlerin Irak hükümetini bypass ederek direkt silahlandırılmasını öngören tasarının varlığı da Kürt kamuoyıunda heyecan yarattı. Zira bu tasarı, peşmergenin başarılarının ve Irak ordusundan ayrı bir güç olduğunun kabulü olarak görüldü. Her ne kadar Obama yönetimi Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen karara itiraz ediyor olsa da, bu kararın tartışılması bile IKBY’de önemli addedildi.

ABD SORUNLARIN BAĞDAT İLE ÇÖZÜLMESİNDEN YANA

IKBY’nin ekonomik bağımsızlığı açısından elzem olan petrol konusunda da Washintgon’dan kritik bir mesaj çıkmadı. Erbil görüşmelerde, Irak hükümetinin var olan anlaşmaya uymadığını ve bu durumdan duyduğu memnuniyetsizliği dile getirdi. Ama ABD şimdilik bu konunun Bağdat’a baskı yapılarak çözülmesinden yana. Kürtlerin isteği ise belli; kendi petrollerini kendileri ihraç etmek. ABD’den ise henüz bu konuda da yeşil ışık alınamadı.

Velhasıl ABD Barzani’ye IŞİD ile mücadele konusundaki desteğin devam edeceğini taahhüt etti. Ancak IŞİD’e karşı savaşın sürdüğü şu günlerde zaten bunun aksi de beklenemezdi. Bağdat ile ilişkiler, petrol ihracatı ve bağımsızlık konusunda ise Washington’dan beklenen güçlü mesajlar çıkmadı.

Ancak her şeye rağmen ziyaretin varlığı bile tek başına güçlü bir sembolik anlama haizdi ve bu nedenle Erbil, Duhok ve Süleymaniye sokaklarında heyecan ile takip edildi.

 

banner53
Yorumlar (0)
28
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?