banner39

Kony'den kurtulmak ya da savaş pazarlığı yapmak

Güney Sudan'ın bağımsızlığından sonra Kony'nin Uganda ve Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki saldırılarında önemli bir düşüş görüldü. Son dokuz ayda Tanrının Kurtuluş Ordusu Uganda'ya iki, Orta Afrika Cumhuriyeti'ne bir saldırı düzenledi

Analiz 22.03.2012, 13:44 24.03.2012, 09:48
Kony'den kurtulmak ya da savaş pazarlığı yapmak

İbrahim Tığlı/ Dünya Bülteni

Geçen haftalarda İnvisible Children adlı ABD'li bir sivil kuruluş, internette Afrika'nın baş belası Tanrının Kurtuluş Ordusu'nun (LRA) kurucusu Joseph Kony için bir kampanya başlattı. 30 dakikalık Youtube videosunda Kony'nin erkek çocukları asker, kız çocukları ise cinsel amaçlı kullandığı belirtiliyordu. Kony'nin son yirmi yılda yaptığı vahşiliklerin 2012'de durdurulması isteniyordu.

Kony ve Tanrının Kurtuluş Ordusu hakkındaki suçlamalar haksız değil. Fundamentalist bir Hıristiyan öğretisini savunan Kony 1986'dan beri Hıristiyanlık adına Kuzey Uganda, Demokratik Kongo, Sudan ve Orta Afrika Cumhuriyetinde cinayetler işliyor. Özellikle vahşetini Müslüman ve yerel dinlere inanan Afrikalılara karşı uyguluyor. Bölgedeki kilise örgütleri tarafından da desteklenen Tanrının Kurtuluş Ordusu bine yakın saldırı ve on binlerce kişinin ölümünden sorumlu tutuluyor. Fakat yıllarca bu cinayetler işlenirken hatta İngiltere tarafından desteklenirken neden şimdi Kony, Hitler, Ladin'den sonra dünyanın en tehlikeli teröristi olarak ilan edildi?

Öncelikle kampanyanın sosyal medya sayesinde oldukça başarılı olduğunu söylemek gerekli. Yıllardır Kony'den canı yananlar Afrika görsel ve yazılı basınında seslerini yükselttiler, fakat hiç kimse onları görmedi, çektikleri acıları dikkate almadı. 30 dakikalık bir beyaz adam tarafından anlatılan Youtube videosu, iki hafta içinde yaklaşık 92 milyon kişiye ulaştı. Şimdiden "Kony'e ölüm" yazılı tişörtler, küresel kapitalizmin katkısıyla en çok satanlar listesine girmeyi başardı.

Güney Sudan bağımsızlığını kazandıktan sonra Kony'nin, Uganda ve Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki saldırılarında önemli bir düşüş görüldü. Son dokuz ay içerisinde Kony'nin liderliğindeki Tanrının Kurtuluş Ordusu Uganda'ya iki, Orta Afrika cumhuriyetine bir saldırı düzenledi. 2008'de ise LRA'nın Kongo, Uganda, Kuzey Uganda ve Sudan'a 247 saldırı düzenlemişti. Saldırılar azalmasına rağmen ABD, Uganda ordusuna yardım etmek için geçen Ekim ayında 100 donanımlı asker gönderdi. Amerikan basını Obama yönetimine bu askerlerin konuşlandırılmasına yönelik eleştirilerine, LRA'nın saldırılarını bahane olarak gösterilmişti. Fakat Amerikan kamuoyunu ikna etmek için Kony ve LRA için hazırlanan videonun şimdiden etkili olduğu görülüyor. Uganda da  "ABD'nin ne işi var?" sorusunu sanki bu video cevaplamış gibi görünüyor. Obama yönetiminin Uganda'ya ilgisi barışseverliğinden ziyade Uganda petrolünü Çin'e kaptırmak istemeyeşinden kaynaklanmakta. İngiliz petrol şirketi ile Museveni arasında yaşanan yolsuzluk iddiaları, Uganda devlet başkanını Çin'i dengeleyecek yeni partnerlere itmekte.

Ayrıca Kony'i saf dışı edecek operasyonun bir de Demokratik Kongo ve Orta Afrika Cumhuriyeti ayağı var. Kongo Devlet Başkanı Joseph Kabila, ABD'yi eleştiremese de Museveni yönetiminin LRA'yı bahane ederek uluslar arası güçleri bölgeye çekmek istediğini belirterek bu operasyonun bölgesel savaşa dönüşebileceği uyarısında bulundu. Kongo'nun Tanrının Kurtuluş Ordusu ile ilişkisinin olduğu öne sürülse de Kabila'nın endişesi pek haksız değil. Çünkü AFRİCOM'un bölgeye konuşlandırılması komşu ülkeler arasındaki çatışmaları derinleştireceği gibi ABD, Çin ve Fransa arasındaki siyasi ve askeri rekabet bu ülkeler üzerinden devam edecektir. Çünkü Demokratik Kongo koltan,altın orta Afrika cumhuriyeti işletilmeyi bekleyen doğalgaz, uranyum, Uganda ve Güney Sudan zengin petrol rezervlerine sahip ülkeler.

Uganda hükümetinin de Kony ile mücadelesinde samimi bir sınav vermediğini görüyoruz. Müslümanlarında yaşadığı Acholi bölgesinde sivillerin Tanrının Kurtuluş Ordusunun saldırılarına maruz kalmasında yönetiminin önemli bir rolü var. Museveni yönetimi 1 milyon 800 bin kişinin yaşadığı bu bölgede ki sivil halkı korumak için önlemler alınmadı. ABD'nin her yıl gönderdiği 50 milyon dolarlık askeri yardım Somali'yi işgal eden AMİSOM içindeki Uganda askerlerinin ihtiyaçları için harcandı. 1999, 2003 ve 2005'de Uganda parlamentosu, LRA'nın silahı bırakması için genel af tasarısı hazırladıysa da kanunlaşmadan Museveni'ye takıldı. Museveni yönetimi her defasında Kony'i bir problem olarak görmediğini söyleyerek asıl tehlikenin Somalili göçmenler olduğunu tekrarladı.

Kony ve LRA'nın üç lideri hakkında, 2005'te Uluslar arası Ceza Mahkemesi tarafından savaş suçları ve insanlığa karşı suç işledikleri gerekçesiyle tutuklama kararı çıkarıldı. Güney Sudan yönetimi Sudan Devlet Başkanı Beşir hakkında tutuklama kararını memnuniyetle karşılarken Kony ile ittifak kurmaktan geri durmadı. Şimdi Uganda yönetimin Kony tehdidini önlemede başarısız kaldığı düşünülmekte ve sözde barış yanlısı İnvisible Children adlı apolitik bir kurum, ABD'nin Afrika'daki ordusu AFRİCOM'u Kony'nin cinayetlerini durdurmaya çağırmakta ve hiçbir insani ve siyasi dayanağı olamayan işgal ordusunu meşrulaştırarak bir kurtarıcı gibi göstermek istemektedir. Kony ve LRA'ya karşı düzenlenen bu kampanya bir savaş pazarlığından başka bir şey değil. Uganda yönetimi Somali'ye asker göndermek yerine eğitimsiz, disiplinsiz, çoğunluğu çocuklardan oluşan 1980'lerden kalma bir gerilla ordusuyla mücadele etseydi; ne Kony ne de LRA diye bir sorun olmazdı.

Uluslar arası Ceza Mahkemesi de, savaşları çıkaran ve pazarlayanları değil, Afrika'daki görünürdeki savaş aktörlerini yargılamayı çok seviyor. ABD'nin, Afganistan, Irak, Fransa'nın Batı Afrika ve Ruanda'da yaptıkları görmezlikten gelerek dünyanın en suçluları Afrika liderleri görülüyor ve aralarında el Beşir, Kony, Gbagbo, Kenyatta'nın dahil olduğu 27 siyasi ve askeri lider hakkında tutuklama kararı çıkarılıyor. Ceza mahkemesinin bu ikircikli tavrı, savaş suçlarını önlemek yerine bilakis daha da meşrulaştırıyor.

Acholi bölgesinde sorunlar eğitim ve toplumsal birliğin sağlanması ile çözülür. Petrol gelirlerini ABD ve Çin'le paylaşmak yerine, bölgenin eğitim sağlık ulaştırma sorunlarının giderilmesi, barışın sağlanması için en önemli adım olacaktır. Fakat İnvisible Chidren'in kampanyasından etkilenerek bölgeye daha fazla asker yığmak ve AFRİCOM'u kurtarıcı olarak beklemek, yeni Kony ve LRA'ların çıkmasına ortam hazırlayacaktır. Bu problemi savaş pazarlığına dönüştürmeden bölgedeki yatırımları artırarak çözmek yerinde bir karardır. Çünkü çatlakları genişletmek suyun sızmasını daha da kolaylaştıracaktır. 

banner53
Yorumlar (0)
19
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?