banner15

Minsk Camii'nin açılışının hatırlattıkları

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın günübirlik ziyaret gerçekleştirdiği Belarus'taki Minsk Camii ve Lukaşenko, Türkiye için neler ifade ediyor?

Minsk Camii'nin açılışının hatırlattıkları

Osman Şahin

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün Belarus'taki Minsk Camii'nin açılışını Belarus devlet başkanı Alaksander Lukaşenko ile birlikte gerçekleştirdi. Erdoğan açılış konuşmasında, "İnşallah bu ibadethane Türk-Belarus dostluğunun da simgelerinden biri olacaktır" diye konuştu.

 

Peki Erdoğan'ın günübirlik ziyaret gerçekleştirmesine sebep olan Minsk Camii bizim için ne ifade ediyor; Aleksander Lukaşenko, Rusya'da yaşayan Müslüman nüfus için ne ifade ediyor. İşte cevapları...

Aleksander Lukaşenko, her alanda ülkemizle ilişkileri geliştirmek isteyen, bir zamanlar Rusya Federasyonu başkan adayları arasında adı anılan karizmatik bir kuzeyli lider. Kabinesinde Tatar asıllı Bakanlar da vardı. En çok rahatsız olduğu konu, Rusya Federasyonu - RF’nin dağılmasıyla dünya dengesinin bozulmuş olması. Tek kutuplu bir dünyada adalet tesis etmenin zor olduğunu ve dünyada insanların şikayetlerini iletecek ikinci caydırıcı bir gücün gerekli olduğunu savunanlardan biri aynı zamanda... Rusya ile yaşanan uçak krizinin Belarus Cumhurbaşkanı Lukaşenko nezdinde yapılabilecek girişimlerle aşılacağını, olay sırasında çevreme bildirmiştim. (*) 

Bilahare basında, Belarus Devlet Başkanının Moskova nezdinde olumlu girişimlerde bulunduğunu okuyunca, doğru bir değerlendirme yaptığımı düşündüm. Bir anekdotla Belarus’un başkenti Minsk’te Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından açılan caminin tarihi geçmişini hatırlatmak istedim. (*)(http://haberrus.com/politics/2016/01/04/belarus-turkiye-rusya-krizinin-cozumunde-yardima-haziriz.html)

Minsk Bilimler Akademisindeki Belarusça Kur’an Tefsiri:

2000’li yıllarda Belarus Bilimler Akademisinin kütüphanesinde bulunan eski bir kitabın ne olduğu ve hangi dil ile yazıldığı konusunda, Tatar asıllı Prof. Dr.Kanapatsky benden yardım istemişti. Ben de başkent Minsk’te hayli Arap öğrenci olduğunu onlardan neden yardım almadıklarını sormuştum. Adıgeçen cevaben; Arap ve İranlı öğrenciler, bunun bir Kur’an tefsiri olduğunu söylediler ancak açıklamaların hangi dil ile yapıldığını çözemediler. Onlardan birisi, bu kitabın muhtemelen eski Türkçe (yani Osmanlıca) ile yazılmış olabileceğini, dolayısıyla bir Türk'e sormamızın en uygun yol olacağını bize bildirdi. Biz de Türk Büyükelçiliğinden yardım istedik ancak olumlu bir netice alamadık.

Kararlaştırılan günde Bilimler Akademisindeki kütüphaneye gidip Kur'an Tefsirini inceledim ve bu kitabın Türklerin eskiden kullandıkları yazı ile yazılmış(Osmanlıca) bir Kur’an Tefsiri olduğunu ve yaklaşık 600 yıl önce satıraltı tekniğiyle yazıldığını hattatının İsmail Efendi olduğunu bildirdim. İsmail Efendi’nin Ahmet Yesevi’nin öğrencilerinden olduğunu bilahare öğrendim. Bunun üzerine benden sesli olarak birkaç ayet okuyup anlamını vermemi istediler. İhlas Suresini açtım ve tercümeler harekeli olduğu için rahatlıkla sesli olarak okudum. Okuyunca şaşkına döndüler. Peki dediler okuduğunun anlamını verebilir misin? Bildiğim nakıs Rusça ile ihlas suresini açıklamaya çalıştım. Birkaç akademisyenden oluşan üniversite hocaları, “ bu Kuran Tefsirinin Belarus dili ile yazılmış ve tarih itibariyle Belaruşça dilinin en eski yazılı kaynağı özelliği taşıdığını” bildirdiler. Kütüphane müdiresi, kitabın tamirinin ülkemizde mümkün olup olmadığını sordu.

Tefsirin onarımı Süleymaniye Kütüphanesinde mümkündür:

İstanbul Süleymaniye Kütüphanesinde eski eserlerin onarıldığını, bu kitabın da onarım gereken sayfa ve cildinin orada tamir edilebileceğini, bu konuda Elçiliğimizden yardım isteyebileceklerini bildirdim. Verdiğim bilgilerden çok memnun oldular ve Belarus dili tarihi açısından son derece kıymetli bu Kur’an tefsirinin önemini devlet ricaline göstermek istediler. Sergide, yetkililere tanıttıktan sonra onarıma geçeceklerini ifade ettiler.

Kur’an Tefsiri için kitap sergisi açılıyor:

Bilahare bir nadide kitap sergisi açtılar. Sergiyi Cumhurbaşkanı A.Lukaşenka da teşrif etti. Cumhurbaşkanı sergiyi açıp kitaplar kendisine teker teker tanıtılırken sıra Kur’an Tefsirine gelince Prof. Kanapatsky sözkonusu Kur’an tefsiri hakkında detaylı bilgiler verdi.

Sergi sırasında Büyükelçimizin kültürel ilişkilerimizin tarihi derinliğini anlatması:

Cumhurbaşkanı açıklamaları dinlerken Türk Büyükelçisi söz alarak; “Ekselansları, görüyorsunuz, Türk-Belarus kültürel ilişkileri ne kadar tarihin derinliklerine dayanıyor” dedi. Cumhurbaşkanı Büyükelçiyi tasdik etti ve ilişkilerin geliştirilmesine çalıştıklarını beyan etti.Büyükelçimiz, zamanında en uygun ifadelerle taşı gediğine oturtmuştu. Bunun ikili ilişkilere olumlu yansıyacağı bekleniyordu. Bilahare, Belarus okullarında Türkçe’nın İngilizce gibi birinci derece yabancı diller arasında okutulması için Eğitim Bakanlığının karar aldığını, bu uygulamanın önce 4 adet pilot okulda uygulanacağını, olumlu neticeler alındığında bütün okullarda Türkçe’nin bütün Belarus okullarına yaygınlaştırılacağına dair bir haber duyuldu ve bilahare Türkiyeden 4 öğretmen gönderildi. Projenin tam olarak uygulanıp uygulanmadığını bilmiyorum. Keza, sözkonusu aharsız sayfaları son derece hırpalanmız Kur’an tefsirinin onarılıp onarılmadığını bilmiyorum.

Minsk Camiinin dayandığı kültürel geçmiş:

İşte Sayın Cumhurbaşkanımızın hizmete açmış olduğu caminin evveliyatı o topraklarda mevcut zengin kültürel islami varlığımıza dayanmaktadır. Öyleki Minsk’te eski Tatar askerlerine ait cadde ve sokak isimleri de vardır. (İsmailova, Şabanağa gibi) Bu caminin 4 dönümlük arsası daha önce bölge valisi komünist Meşerova tarafından yıktırılmış olan Tatarlara ait caminin arsasıdır. Meşerova kiliseleri de yok etmişti. Bir usta mimar Minsk şehir merkezindeki katedralin dışını bir duvarla çevirerek (apartman görüntüsü vererek) bu yıkımlardan kurtarmıştı.

Yukarıda anlattığımız anekdot aslına uygun olarak DİB tarafından inşa edilen Minsk Caminin inşa edilmesi sürecinde tarihi ve kültürel altyapının sağlam dayanaklarından birisidir. Darısı Atina'daki camiinin başına...

Söz konusu satıraltı Kur’an Tefsirinden bir sayfa

 

Güncelleme Tarihi: 17 Şubat 2018, 10:46
YORUM EKLE
YORUMLAR
Fatih
Fatih - 2 yıl Önce

Minsk Caminin açılış töreni sırasında Belarus Cumhurbaşkanı Lukaşenka'nın da Kur'an-ı Kerimi neden öptüğünün tarihi geçmişi bu makalede çok güzel özetlenmiş.

banner39

banner36

banner37

banner35