banner39

Ukrayna'nın seçimi

Ukrayna'da seçimlere bir gün kala Timoşenko anketlerde açık ara geride görünüyor. Oligark Petro Porosenko ise seçimin favorisi...

Analiz 24.05.2014, 11:34 25.05.2014, 14:37
Ukrayna'nın seçimi

Abdurrahman Aydın/ Ukrayna

Ukrayna`da yarın yeni bir başkanlık secimi daha yapılacak. Daha önce yapılan seçimlerden ortaya çıkanlardan Ukrayna halk memnun olmamış gibi görünüyor. `Turuncu Devrim’in şafağında doğan lider eski başbakan Yulya Timeşenko, görevini kötüye kullanarak cebini doldurmak için kullanmış ve pesinden hapsi boylamıştı. Timesenko`nun yolsuzluk nedeniyle hapsi boylamasında önemli rol oynayan Victor Yanukovic ise yolsuzlukta Timesenko`ya fark attı; ama soluğu Moskova`da alarak mahkum olmaktan zor kurtuldu. Timeşenko, Yanukovic`i deviren bir başka `devrim`le hapisten kurtarılmasının ardından bu defa, başkan aday olarak karşımızda.

Ancak 2005 `Turuncu Devrimi`nin kahramanı, kazanmak için elinden geleni ardına koymamasına rağmen bu defa kazanacak gibi görünmüyor. Secim komitelerini kontrol etmek amacıyla parayla adam satın almaktan tutun da özellikle kırsal kesimde oyları alabilmek için rahipleri kullanmaya kadar her türlü taklayı deniyor Timesenko. Ancak bu felek onun yüzüne gülecek gibi görünmüyor. Her ne kadar Timesenko`nun önemli adaylardan olduğu secimi Ukrayna’yı kurtaracak bir sihirli değnek gibi görse de Bat`nın sevgili prensesi için Batılılar da artık pek eskisi gibi iyi niyet taşımıyorlar. Onun yaptığı cambazlıkların onlar da farkında ve bunu açıkça dile getiriyorlar da.

Kamuoyu anketlerinde Timesenko açık ara geride. Ancak Batılı gözlemciler yapılan hiç bir kamuoyu anketine güvenmiyorlar. Belki okuyucuya biraz ironik gelecek; ama Batı’nın çok bel bağladığı bu secimin öncesinde her adayın parayı verip anketlerden istediği sonucu çıkarttığını söyleyenler de onlar. Ancak yine de secimin favorisinin oligark Petro Porosenko olduğu konusunda herkes hemfikir. Porosenko, secim kampanyası döneminde hem televizyon haberlerine ve programlarına konu olma açısından hem de en fazla TV ve afi reklamı verme açısından da Timesenko`ya açık ara fark atmış durumda. Timesenko, daha önce en kuvvetli olduğu yerlerde bile çok az sayıda ve oldukça sönük mitingler yapabilmiş. Ancak belli bölgelerde etkili bir iletişim ağına sahip ve bunu da çok iyi kullanıyor. Bu secimdeki en iyi sermayesi belki de sahip olduğu `network` ya da ağ.

Timesenko`nun özellikle kırsal kesimde ve küçük kasabalarda kuvvetli olduğu söyleniyor. Ülke genelinde halkın yüzde 60`indan fazlasının dine soğuk olmasına rağmen kırsal kesimde din hala önemli ve kiliseler seçmen üzerinde etkili. Kiliselerin bu etkisini, Timesenko basta olmak üzere adayların kiliselere maddi yardımda bulunarak rahipleri kendilerine oy devşirme için yönlendirmeye balistiği söylenmekte. Ancak bu kesimlerde bile Timesenko`ya tepki büyük. Su an bulunduğumuz nüfusunun yüzde 40`ini kırsal kesimde yasayanların oluşturduğu vilayette bile Timesenko`ya şans verenler az. Bize rehberlik eden kişi bir önceki secimde bile ona oy vermediğini, su an kime oy vereceğine daha karar vermediğini ama Timesenko`ya oy vermeyeceğinden yüzde yüz emin olduğunu soyluyor.

Ülkenin batisi büyük ölçüde sakin durumda. Bu bölgede halkla konuştuğunuz zaman muazzam bir Rus antipatisini fark etmemek imkânsız. Su an itibariyle bulunduğum vilayet Rusya`ya (Sovyetler Birligi`ne) İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra dahil olmuş. 200 binin üzerinde nüfusa sahip olan, otelimizin yer aldığı Ternopil şehri bir üniversite şehri olma özelliğini taşıyor. Bu vilayetin valisi ve merkez şehrinin belediye başkanı milliyetçi Provoboda partisinden. Ancak halkın genelinin eyalet ve şehir yönetiminden memnun olmadığı söyleniyor. Ancak şehir merkezinin genelde bakımlı ve temiz olduğunu söylemek mümkün. Fakat halkın beklentileri ile politikacıların sunduğu arasındaki büyük uçurum halkın belli bir parti ile kolayca kendini özdeşleştirmesinin önünde engel. Halk o yüzden daha pragmatik ve kendine hizmet verebilecek lider arayışında. Bir oligark olmasına rağmen Porosenko bu imajı sunmuş gibi görünüyor. Batı ile iyi ilişkileri sürdüreceği konusunda da hayli iddialı. Ancak Timesenko yanlıları, eski Yanukovic taraftarlarının Prosenko`ya desteklerini kaydırdığı iddiasındalar.

Başta başşehir Kiev olmak üzere, kapitalizmin ülkeye damgasını vurmaya başladığı gözlemleniyor. Ancak Türkiye’ye oranla daha kat etmesi gereken epey bir mesafe olduğunu da söyleyebiliriz. Ternopil şehrinin marketlerindeki pek çok üründe artık Batılı markaların ismini görüyorsunuz. Ancak Rus mamulleri daha baskın. Bazı yerlerde ise Türk ürünlerine rastlıyorsunuz. Ternopil vilayetinin 25 bin nüfuslu şehrinde küçük bir markette Türk mamulleri gözüme çarptı. Şehrin yerlisi biri bunun Rusya’nın Kırım’ı ilhakı durumundan sonra yaygınlık kazanmaya başladığını söyledi. Belli yerlerde Rus mallarını almama konusunda ortaya çıkan kararlı bir tutum nedeniyle daha fazla Türk ürünlerinin piyasada gorundugunu söyledi.

Bu arada Luhanks, Donetsk ve Guney`de çeşitli bölgelerde seçimlerin yapılamayacağı söylendi. Donetsk ve Luhanks`da seçimlerin meşruiyetinin sorgulanmaması açısından en azından belli bölgelerde sandıkların açılması ve halkın oy vermesinin sağlanması amaçlanmış durumda. Bu bölgelerde sandıkların üçte birinde bile oy verilmesinin sağlanması basari kabul edilecek. Luhanks`da bir kontrol bölgesine Rus yanlısı milislerce Ukrayna askerlerine yapılan saldırı sonucunda 20`ye yakın askerin hayatını kaybetmesi, bu bölgelerde arzulanan amacın pek gerçekleşmeyeceğini göstermekte.

Ukrayna ordusu yeterince kurumsallaşamamış bir ordu. Askerin eğitim eksikliği olduğu gibi, teçhizat açısından da pek donanımlı değiller. Dolayısıyla donanımlı ve iyi eğitilmiş bir milis gücü karsısında pek fazla başarılı olma şansları yok. Putin`in Rus yönetimi ile Doğu’daki ayrılıkçı kesimler arasına mesafe koymaya çalışması, Ukrayna merkezi hükûmetinin ve Batı’nın en büyük umudu. Ancak Putin`in bu açıklamalarının ve tutumunun gerçek mi yoksa taktik mi olduğu konusunda ciddi şüphelerin olduğu da söylenebilir. Milisleri kimlerin silahlandırdığı ve silah dışında gereken teçhizatı kimin sağladığı ve kimlerin bunları yönlendirdiği konusu ise bir muamma. İleri sürülen çeşitli iddiaların pek çoğunun spekülasyon olduğunu söylemek mümkün. Bu nedenle de, Putin`in Doğu’da olanlar konusundaki tutumunun taktik nedenlerle olup olmadığı büyük önem taşıyor.

Luhanks`da Ukrayna askerlerine yapılan saldırı sonrasında bir Ukraynalı yetkili artık savaşın başladığı açıklamasını yaptı. Batı’daki Ukraynalılara göre ise, savaş Şubat ayında başladı ve son saldırı savaşın sadece yeni bir aşaması.

ABDURRAHMAN AYDIN'IN SEÇİM ÖNCESİ UKRAYNA İZLENİMLERİNİ ANLATTI HABER ANALİZ İÇİN TIKLAYINIZ

banner53
Yorumlar (0)
24
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?