banner39

Oturulan Mekânı Havalandırın

Uzun süreli kapalı kalan mekânlarda bulunan radon gazı, akciğer kanserine yol açıyor.

Haber 10.08.2013, 00:51 11.08.2013, 22:44
Oturulan Mekânı Havalandırın

Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Uslu, radon gazının sağlık açısından riskinin fazla bilinmediğini, tabiatta toryum ve uranyum gibi elementlerin kurşun gibi elementlere dönüşmesi sonucu ortaya çıktığını vurguladı.

AKCİĞER KANSERİ NEDENİ

Yapılan araştırmalarda radon gazının kansere yol açan en önemli risk faktörleri arasında yer aldığının belirlendiğini dile getiren Prof. Dr. Uslu, "Radon gazı dünya genelinde görülen akciğer kanseri vak'alarının yüzde 15'inin sebebi olarak gösterilmektedir. Bu gaz yüzünden her yıl çok sayıda insan ölüyor" dedi.

KIŞ AYLARINA DİKKAT!

Havada bulunan radon gazının yağmurla toprağa karıştığını, oradan da bir şekilde evlerin içine sızarak biriktiğini vurgulayan Prof. Dr. Uslu "Özellikle kış aylarında havalandırılmayan evlerde önemli oranda radon gazı bulunuyor. Evlerde biriken gaz, sigara içilmesiyle aktif hale geliyor ve solunarak ciğerlere alınıyor. Böylece risk daha büyük boyutlara ulaşıyor" diye konuştu.

ORTAMI HAVALANDIRIN

Düzenli havalandırılmayan evlerde yaşayanların alfa radyasyona maruz kaldığına ifade eden Prof. Dr. Uslu "Evlerdeki gizli tehlike olarak görülen ve akciğer kanserine yol açan radon gazından kurtuluş yolu ortamı havalandırmaktır. Düzenli havalandırılan evlerde bu risk ortadan kalkıyor. Radon gazı, röntgenlerdeki x ışınlarına göre, insan sağlığını 20 kat daha fazla etkiliyor. Yağmurla toprağa karışan bu gaz, genellikle bodrum katlardaki evlerde birikiyor. Bu gaza karşı özellikle bodrum katlarda oturanlar dikkat etmelidir" dedi.

RADON GAZINI EVE SOKMAYALIM

Radon evlerimize nasıl girer?

Radon,temeldeki, zemindeki, duvarlardaki yarık ve çatlaklardan geçerek bina havasına karışır. İnşaat malzemelerinden (granit, portland çimento) veya radon ihtiva eden yeraltı sularından da solunan havaya karışabilir. Uranyumdan zengin topraklar üzerine yapılmış evlerde daha yüksek miktarda radon bulunur. Toprağa yakınlığından dolayı, bodrum katların ya da ilk katların havasında, üst katlara göre daha fazla radon vardır. Maden ocakları gibi havalanması iyi olmayan yerlerin havasında da çok yüksek miktarlarda radon gazı bulunabilir. Dış atmosfer havasında çok düşük miktarda radon gazı vardır, fakat bunun sağlığımız için hiç bir tehlikesi yoktur.

Radon nasıl kanser yapar?

Radonun akciğer kanserine neden olduğu, havasında yüksek miktarlarda radon bulunan maden ocağı çalışanlarında çok sayıda akciğer kanserine rastlanmasıyla anlaşılmıştır. Daha sonra yapılan deneysel araştırmalarda, radona maruz bırakılan kemirgenlerde de akciğer kanseri geliştiği kanıtlanmıştır.

Radon hızla çok küçük radyoaktif taneciklere ayrılır. Solunum yoluyla alınan bu tanecikler bronşların yüzeyini döşeyen hücreleri hasara uğratırlar. Uzun süreli radon gazı solumak sonuçta kansere neden olur.

Dünyanın bir çok ülkesinde yapılan araştırmalarda, akciğer kanseri saptanan hastaların evlerinde, akciğer kanserli olmayan evlere göre yüksek düzeylerde radon gazı bulunduğu saptanmıştır. Sigara içenlerin yüksek radona maruz kalmaları durumunda akciğer kanseri riski daha da yükselmektedir.

Evde tehlikeli seviyelerde radon olduğu nasıl anlaşılır?

Bunun tek yolu, evlerdeki radon miktarlarının ölçülmesidir, çünkü radon renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır. Evlerdeki radon miktarı, binanın bulunduğu arazinin ve çevresindeki toprağın uranyum içeriğine ve radonun binaya girmesindeki kolaylıklara bağlıdır. Birbirine komşu iki evin radon miktarları çok farklı olabilir, bu nedenle bir evde ölçülen değer komşu ev için geçerli değildir. Ayrıca, yağış, barometrik basınç ve diğer unsurlar, radon seviyelerinde aylık hatta günlük farklılıklara neden olabilirler. Bundan dolayı, radonun hem kısa ve hem de uzun vadeli ölçülmesini sağlayan farklı testler geliştirilmiştir.

Kısa süreli dedektörler, aletin özelliğine göre 2-90 günlük radon düzeylerini ölçerler. Uzun vadeli testler ise 90 günden fazla sürenin ortalama konsantrasyonlarının saptanmasını sağlarlar. Her iki testin de uygulanması kolaydır ve pahalı da değillerdir. Radona maruz kalma riski, uzun vadeli ve ortalama konsantrasyonları gösteren testler ile daha iyi değerlendirilebilir.

Tehlikeli radon düzeyleri nedir?

Evlerde yıllık ortalama olarak litrede 4 pikoküri üzerindeki radon değerlerini yüksek kabul etmektedir. ABD’de her 15 evden birinde bu değerlerde veya bunların üzerinde radon bulunduğu belirlenmiştir. Bu kurumun araştırmalarına göre, evlerdeki radon düzeylerinin 4pCi/l’nin altına düşürülmesiyle, akciğer kanserine bağlı ölümlerde % 4′e varan azalma olacaktır.

Radona karşı tedbirler nelerdir?

Binaların topraktan çok iyi izole edilmesi gerekir.

Binaların temel boşlukları ve kapalı alanlarının iyi havalanması sağlanmalıdır.

Binaya yeraltı suları giriyorsa, bu sular kullanılmadan önce havuzlarda bekletilerek radonun uzaklaşması sağlanmalıdır.

Evlerdeki radon düzeylerini azaltmanın maliyeti, evin büyüklüğüne, mimarisine ve uygulanacak olan yönteme göre değişir.

banner53
Yorumlar (0)
31
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?