banner39

Mimar Erkaraman: Naht yaptığımı sonradan öğrendim

Ahşap ile 10 yıldır iç içe bir hayat süren Naht ustası, mimar Ömer Erkaraman'la naht serencamı üzerine konuştuk

Hayata Dair 15.01.2014, 14:38 15.01.2014, 14:38
Mimar Erkaraman: Naht yaptığımı sonradan öğrendim

İbrahim Ethem Gören/ Dünya Bülteni - Kültür Servisi

“Her sanat dalında talebenin hocayı geçmesi lazım, yoksa talebenin hocayı tekrarı olur, sanatında ilerleme olmaz, kısır döngü başlar. Sanatta kopyacılık olarak devam eder.”

Naht ustası, mimar Ömer Erkaraman on yıldır ahşapla iç-içe bir hayat sürüyor. Erkaraman boş zamanlarımda ne yapabilirim arayışı ile evindeki atölyesinde küçük tahtaları kıl testeresi ile kesmeye; ahşapla hemhâl olmaya başlamış. Endüstri meslek lisesinde torna tefsiye bölümünden kesim ve tesviyeye aşina olan sanatkâr, yaptığı çalışmalara lisedeki teknik, üniversitedeki mimarlık eğitiminin ilave katma değerler yüklediğini belirtiyor.

İzmir’de naht sanatına yeni eserler ve isimler kazandırmakla meşgul olan sanatkârla naht serencamı üzerine hasbıhal ettik.

İbrahim Ethem Gören: Ömer Bey, güzel sanatlarla hemhal olmaya nasıl ve ne zaman başladınız?

Ömer Erkaraman: Lise döneminde ve üniversite yıllarında karikatür tiplerini kesip boyamak, çömlekleri dizayn edip yapmak sonra bunların üzerine motifler oyarak boyamak ve ahşap plakaları (kontrplak) ufak şekillerde kesip desen oluşturmakla başladı. Zaman içerisinde şekilleri birleştirmek yerine blok desenleri kesmekle deneme yanılmalarla bugünkü haline geldi.

Mimarlık eğitiminizin naht sanatına nasıl katkıları oldu?

Mimarlık güzellik, fonksiyon ve estetik sanatlardandır. Bu yaptığım sanata mutlaka etkileri olmuştur. Simetri, düzgün kesme, mükemmeliyet ve görsel sonuçlar açısından katkıları tartışılamaz.

Ustanız var mı? Ahşap kesme sanatının inceliklerini nasıl ve kimlerden öğrendiniz?

Maalesef ustam yok… “Maalesef” diyorum çünkü ustam olsaydı ilk günlerdeki deneyerek öğrenme aşamalarını kaybetmiş olmaz bu fazla iş anlamında, yaratıcılık anlamında farklı bir yerde olurum diye düşünüyorum. Ayrıca işin incelikleri; görme, yetenek ve düşünme sonucundaki yarattığımızın beğenilmesidir. Ben makine kullanmıyorum. Eserlerimi tamamen elde klasik kıl testeresi ile yapıyorum.

Talebe yetiştiriyor musunuz?

Dört yıldır Çiğli Halk Eğitim Merkezi’ndeki kurslarda onlarca öğrencim oldu. Bunlardan birkaçı Kültür Bakanlığı’ndan sertifikada aldılar ve öğrenci yetiştiriyorlar.

Gelenekli sanatlarda hoca-talebe münasebeti üzerine neler söylemek istersiniz?

Hoca talebe eğitimi önemli… Bence olması da gerekli… Her sanat dalında talebenin hocayı geçmesi lazım, yoksa talebenin hocayı tekrarı olur, sanatında ilerleme olmaz, kısır döngü başlar. Sanatta kopyacılık olarak devam eder.

Türkiye’de naht sanatını tekâmülü hangi seviyededir? Yeterli bir piyasa hacmine ulaşılmış mıdır?

Sizce naht sanatı nedir? Yaptığınız sanatı nasıl tarif ediyorsunuz?

Naht; ahşabı kesme, oyma ve şekillendirme sanatıdır. Türkiye’de hâlâ belirli çevreler haricinde hiç bilinmiyor. İstanbul, Bursa, İzmir, Muğla Akyaka ve Karaman sergilerimde ziyaretçilerin sergiyi gezerlerken söyledikleri şu sözler naht sanatının maalesef tanımadığını ortaya koyuyor: “İlk defa böyle bir sergi görüyoruz ve ilk defa böyle bir sanatın varlığından haberdar oluyoruz.”

Bu noktada hangi kuruluşlara görev düşüyor?

Maalesef Kültür Bakanlığı bile bu sanatı tanıtmıyor, yarışmalar hep hat, tezhip, minyatür ve ebru sanatları üzerine ve sanki başka güzel sanatlar kategorisi yokmuş gibi… Ben Kültür Bakanlığı belge komisyonunda bu fikirlerimi ifade ettim, bilemiyorum etkisi olmuş mudur?

Türkiye’de naht sanatını tekâmülü hangi seviyededir? Yeterli bir piyasa hacmine ulaşılmış mıdır?

Yeterli tanıtım ve çalışma olmadığından dolayı insanlar bu çalışmaları göremediğinden hacim oluşamıyor, aslında bir de tekelleşme olmasa yani, tezhip, hat, minyatür ve ebru gibi sanatları karma sergi şeklinde düzenlenip bunların arasında naht eserlerine de yer verilse tanıtım olanakları artar ve böylece insanlarımız farkına varırlar.

Naht sanatı sizin için ne ifade ediyor?

Az önce arz ettiğim gibi naht sanatı ahşabı yontmak, kesmek, zemini düşürmek suretiyle ona şekil verme sanatıdır. Bence zevk alınmadan, sevmeden yapılacak bir sanat değildir. Seri üretimi, cnc çalışması mümkün değildir, kesilebilse de bu durumda bana göre sanat olmaz, el emeği göz nuru eksikse ticari olur. Yoğun emek ve sabır işidir.

NAHTTA USTALIK YETENEKLE BİRLİKTE SABIR VE EMEĞE BAĞLIDIR

Nahtta asıl ustalık nerede, hangi aşamadadır?

Özellikle sabır, sabır, sabır… Sabırdan sonrası yetenek ve emeğe bağlıdır. Zamanla sevgiyi ve bağlanmayı, tutkulanmayı siz yaratıyorsunuz, sonuçta iş aşkı doğuyor ve bir daha bırakamıyorsunuz.

Naht’ta ustalık, gördüğünü ve yaptığını bir sonraki eserinde bir adım daha ileri götürebilmektir. Ustalık herkese göre değişebilir, bir eseri diğerinin yaptığıyla kıyaslamamak gerekir. Herkesi kendi yetenekleriyle değerlendirmek lazım.

Desenleri nasıl oluşturuyorsunuz? Sıklıkla kullandığınız motifler neler?

Desenler genellikle özgün Osmanlı, Selçuklu desenleri ama bunlardan yola çıkarak kendi oluşturduğum desenler de var. Bunların boyutları da benim için önemli, büyük boyutlu eserler çalışmıyorum. En fazla 15*20 cm. ölçülerinde küçük, zarif ve kibar desenler üzerinde yoğunlaşıyorum. Ben ahşabın, gümüşün, pirincin sınırlarını zorlayarak en ince şekilde kesmek ve becerebildiğimi kendimi sınayarak çalışmayı seviyorum.

Sıklıkla yaptığınız tablolar nelerdir? Ağırlıklı olarak testerenizin içinden hangi eserler geçiyor?

Benim yaptığım eserlerin çoğu zaten tablo olarak değerlendiriliyor. Boyutlu olarak günlük hayatta değerlendirmek zor; 3 boyutlu fanus içerisinde olan, cam eriyik içerisine alınmış, mihrap çalışması olan denemelerim de var… Her türlü desen ve şekil kesilebilir ama ben biraz klasikçiyim diyebilirim. Maalesef desen bulmakta da zorlandığımı itiraf edebilirim. Desen çizen arkadaşlar bu konuda eserlerini pek paylaşmıyorlar.

Eserlerinizi nasıl değerlendiriyorsunuz? Sipariş üzerine mi çalışıyorsunuz?

Eserlerimi genelde sergilerde sanatseverlerin beğenilerine sunuyorum. Sonrasında siparişleri değerlendiriyorum, özel istekleri yapıyorum.

NAHT YAPTIĞIMI SONRADAN ÖĞRENDİM

Uzun yıllardır nahtla iç içesiniz. Nahtta ne arıyordunuz, ne buldunuz?

Çalışırken çevremle ile ilişiğimi neredeyse kesiyorum ve başka bir boyuttaymışım gibi oluyorum, çünkü yoğunlaşarak çalışmayı seviyorum.

Naht yaptığımı sonradan öğrendim! Ne aranır ki, huzur, dinlenme, zevk… Ödülü de takdir, beğenilme, övgü dolu sözler… Başka ne beklersiniz? Dünyada bundan daha güzel ne olabilir ki... Bunlar yeterli diye düşünüyorum. Sağlığım el verdiği sürece naht sanatına devam etmeyi planlıyorum.

Son olarak naht sevdalılarına nasıl bir mesaj vermek istersiniz?

Bence insanlar şu yeteneğim var diye işe başlamazlar, yetenek zamanla açığa çıkan, gelişen bir olgudur. İşin özü birazcık sevgi ve hevesle başlamak, sabretmek, çok çalışmakla devam etmek gerekir.

İlginiz için teşekkür ederim.

Selam ve sağlıklar diliyorum…

Yorumlar (0)
29
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?