banner15

Azerbaycan tarihinde kara bir gün: 20 Ocak

20 Ocak 1990'da Bakü'deki eylemleri bastırmak için şehre giren Sovyet Ordusu 131 kişiyi öldürmüş, 744 kişiyi yaralamıştı. Emri veren Gorbaçov ise kitabında bu harekatın gerekli olduğunu savunuyor

Azerbaycan tarihinde kara bir gün: 20 Ocak

İbrahim Ali/ Dünya Bülteni - Bakü

Azerbaycanlılar, 1990 yılında yaşanan ve tarihe "Kanlı Ocak" olarak geçen "20 Ocak Katliamı"nın kurbanlarını anıyor.

1990 yılının 20 Ocak tarihinde SSCB askerleri tarafından şehit edilen Azerilerin anısına düzenlenen törenlere Devlet Başkanı İlham Aliyev, bakanlar ve üst düzey devlet yetkililerinin yanı sıra binlerce vatandaş katıldı.

Kanlı Ocak’ta resmi rakamlara göre meydanlarda özgürlük gösterileri düzenleyen vatandaşlardan 131 kişi askerler tarafından öldürülmüş, 744 kişi yaralanmış, 841 kişi ise gözaltına alınmıştı. 29 Mart 1994 tarihinde Azerbaycan Milli Meclisi tarafından alınan karara göre katliama yardım ve yataklık eden şahısların cezalandırılması maksadıyla soruşturma başlatılmasına karar verildi. Ancak bu kararın üzerinden 20 yıl geçmesine rağmen suçluların cezalandırılmaması ülke kamuoyu tarafından tepki ile karşılanıyor. Nitekim Vahit Azerbaycan Milli Birlik Partisi başkanı Prof. Dr. Hacıbaba Azimov bu konuya dikkat çekerek yetkilileri göreve davet etti. Azimov açıklamasında önceden hazırlanan katliamın Azerbaycan milli özgürlük harekatını önlemek maksadıyla yapıldığının altını çizdi.

MİLLİ MATEM GÜNÜ

20 Ocak tarihi Azerbaycan’da milli matem günü ilan edildiği günden bugüne kadar ülke genelinde ve yurt dışındaki diaspora, büyükelçilik ve konsolosluk yetkilileri tarafından anma törenleri düzenleniyor, bayraklar yarıya indiriliyor, metro istasyonları karenfillerle “süsleniyor”. Bugün yerel saatle 12 sularında araçlar durduruldu ve şehitler anıldı.

MİHAİL GORBAÇOV KENDİSİNİ SUÇLU HİSSEDİYOR MU?

Katliam emrini veren dönemin SSCB Başkanı Mihail Gorbaçov “Hayat ve reformlar” kitabında Azerbaycan’da yaşanan olayları öyle değerlendirmişti: “Üzülerek belirtmem gerekiyor ki Ocak ayında çok sayıda Bakü vatandaşı hayatını kaybetti. Ancak o zaman gelişmeler önlenmezse çok daha vahim olaylar yaşanabilirdi. Nitekim Azerbaycan - Ermenistan savaşı bunu kanıtladı. Ocak ayının 15’inde Sovyet Komünist Partisi Merkezi Komitesi (SOVIKP) Bakü’de durumun normalleşmesi için alınması gereken önlemleri gündeme taşıdı. Toplantıda bir grup çetenin gerilimi tırmandırdığı ifade edildi.”

Gorbaçov, Bakü’de Ermenilere karşı saldırıların düzenlendiğini ve bu saldırıların önlenmesi maksadıyla Bakü’de olağanüstü hal ilan edilmesine karar verildiğini savundu. Gorbaçov’un ifadesine göre Başkanlık Konseyinden Primakov ve SOVİKP’ten Girenko Bakü’ye gönderildi. Sovyet yöneticileri 18 ilçede bölge teşkilatlarının faaliyetlerinin durdurulduğunu, İran’la sınırların kaldırıldığını ve diğer gerilimleri göz önünde tutarak bakanlar kurulu tarafından “Azerbaycan ve Ermeni halklarına” çağrıda bulundu. SSCB Yüce Konseyinin kararı ile Bakü’de olağanüstü hal ilan edildi.

Mihail Gorbaçov yaşanan katliamdan ne kendisini ne de dönemin SSCB yönetimini sorumlu tutmayarak özgürlük harekatına katılan göstericileri suçlamaya devam ediyor. Bununla da kalmayarak Dağlık Karabağ savaşının Azerbaycan yönetiminin hataları nedeniyle patlak verdiğini iddia ediyor.

MİLLİ VE MANEVİ DEĞERLERİN TAHRİBİ DEVAM ETTİ

1988 yılında Özgürlük Meydanı’nda toplanan yüzbinlerce Azerbaycan vatandaşı Karabağ ormanlarının Ermeniler tarafından tahrip edilmesine karşı gelmişti. Zamanla Ermenilerin Ermenistan’daki Azerileri kovması, Karabağ’da sivil halka yönelik saldırıların artması, SSCB yönetiminin bu duruma sessiz kalması, hatta destek vermesi halk harekatının büyümesine sebep olmuştu. Zamanla ülke aydınlarının kahir çoğunluğunun da gösterilere destek vermesi Moskova yönetimini endişelendirmeye başladı. Bu endişe ve korku 20 Ocak katliamının gerçekleşmesine neden oldu.

Bu protestoları bastırmak amacıyla 20 Ocak'ta farklı noktalardan Bakü'ye giren Sovyet ordusu, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 131 sivili katletmiş, 744 vatandaşın yaralanmasına neden olmuştu.  

Güncelleme Tarihi: 20 Ocak 2014, 14:14
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48