Urfa'da icazet heyecanı

Şanlıurfa'da “Üç Kuşak Ebru Sanatçıları İcazet Merasimi ve Yazılı Ebru Sergisi” tertip edildi

Urfa'da icazet heyecanı

İbrahim Ethem Gören/ Dünya Bülteni - Kültür Servisi

29 Haziran Pazartesi günü Urfa için tarihi günlerden biriydi. Kadim şehrin tarihinde ilk defa ebru icazet merasimini düzenlendi.

Urfa Büyükşehir Belediyesi Şair Nabi Kültür Merkezi’nde düzenlenen Üç Kuşak Ebru Sanatçıları Yazılı Ebru Sergisi’ne ve Ebru Sanatı İcazet Merasimi’ne gönlünde sanat ve estetik güzelliklere, öz sanatlarımıza aralık kapılar bulunan yüzlerce sanatsever iştirak etti.

EBRUNUN DERVİŞİ TANARSLAN HOCA EBRU SANATINA HAMLE ÇAPINDA HİZMETLER YAPTI

Malum olduğu üzere icazetnâme ilimde ve sanatta tahsilini tamamlayanlara hocası tarafından verilir. Arapça mezuniyet, ruhsat manalarına gelen icâzet ile Farsça mektup, kitap demek olan ‘nâme’nin birleşmesinden meydana gelir ve “izin belgesi” demektir.

Böyle bir girişten sonra geçtiğimiz yıla; Kasım 2014’e gidelim... Paris’te UNESCO Genel Merkezi’nde ebru sanatı tescil ediliyor. Türk Sanatı Ebru, UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesine dâhil ediliyor. Ebru Sanatının Türkiye adına tescilinde, ülkemizi Üstad Timuçin Tanarslan ile öğrencisi Ömer Sabuncu temsil ediyor.

Timuçin Tanarslan şimdi Ankara’daki kabristanlıkta basübadelmevt’i beklerken, talebeleri, hocalarından tevarüs ettikleri edeple ebru sanatına yeni isimler ve eserler kazandırmaya devam ediyor.

Timuçin Tanarslan, talebeleri Ömer Sabuncu ve Mehmet Düzgün’e icazetlerini vermiş. İcazet ebrularını yapmalarını tembih ederek “Hem bir icazet merasimi hem de bir sergi düzenleyelim: “Ömer sen organize et. Nisan-Mayıs aylarında Urfa güzel olur. Urfa’ya gider, icazetlerinizi sergi açılışında takdim ederiz” demiş.

Bunun üzerine Hoca ve talebeleri yazılı ebru çalışmalarına hız vermişler, sergi mekânını tutmak için gerekli görüşmeleri yapmışlar. Lakin Timuçin Hoca’nın ömrü vefa etmedi.

Sergiyi ve icazet merasimini hocalarının manevi emri olarak kabul edip görev addeden öğrencileri mezkûr programı düzenlemek ve Hocalarını yâd etmek amacıyla çalışmaları hızlandırdı.

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla “Üç Kuşak Ebru Sanatçıları İcazet Merasimi ve Yazılı Ebru Sergisi” tertip edildi. Yazılı Ebru eserlerinden oluşan bir katalog hazırlandı.

Merasim günü geldiğinde tüm hazırlıklar tamamlandı. Programa Şanlıurfa Valisi İzzettin Küçük, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Celalettin Güvenç, İl Müftüsü İhsan Açık ve ilçe müftüleri ile çok sayıda sanatsever katıldı.

İcazet Merasimi öncesinde Timuçin Hocanın özgeçmişi slayt ve ney eşliğinde sunuldu. “Timuçin Tanarslan, Hayatı, Kişiliği ve Ebru Sanatına Katkıları” bir sunum yapıldı. Timuçin hoca ile uzun yıllar teşrik-i mesaisi olan Hattat Mustafa Kaçar, merhumu anlatırken duygulu anlar yaşandı. Ebrunun dervişi Tanarslan, tüm yönleriyle; rahmet vesile kılınarak tanıtıldı.

Programda Timuçin Tanarslan’ın öğrencileri olan Ömer Sabuncu’ya ve Mehmet Düzgün’e hocalarının verdiği icazetnameler takdim edildi.

Daha sonra Ömer Sabuncu’nun öğrencisi Mehmet Düzgün’e verdiği icazetname takdim edildi. Böylece Timuçin Tanarslan, öğrencisi Ömer Sabuncu, öğrencisi Mehmet Düzgün olmak üzere üç kuşak icazet merasimi yapılmış oldu. Böylelikle sanatın gelecek nesle aktarılmasında Usta-Çırak ilişkisinin önemi vurgu yapıldı.

EBRUCU SABUNCU: SERGİYİ İSTEYEN HER İLDE TEKRARLAYABİLİRİZ

İcazet merasiminin akabinde sergi açılışı yapıldı. Sergide üç sanatçının toplam 45 yazılı ebru eseri ziyaretçilerin irfanına arz edildi. Sanatçılar talep edildiği takdirde bu sergiyi diğer illerde de açmak için gönüllü olduklarını vurguladı.

Timuçin Tanarslan Hoca’nın öğrencileri Ömer Sabuncu ve Mehmet Düzgün, merhumun planladığı üç şeyden birini yerine getirdikleri için çok mutlu olduklarını söyledi.

Ebru hocası Ömer Sabuncu’ya Diğer iki projeyi sorduğumda aldığım cevap şöyle oldu: “Hocamın üç projesinden biri olan icazetname ve yazılı ebrular sergisini düzenledik. Diğer projelerden biri vefat etmiş hattatların Besmelelerini yazılı ebru olarak yapıp onları yaşatmak ve her eve bir Besmelenin girmesini sağlamaktır. (Bu çalışmada 20 civarında Besmele hazırlandı, diğerlerinin çalışmaları sürüyor. Bu çalışma bittiğinde kataloğu ve çeşitli illerde sergilenmesi için sanatsever kişiler ya da kurumlardan destek bekliyoruz.)

Üçüncü proje ise Ahmed Karahisari’nin Kur’an-ı Kerim’inin Yazılı Ebru olarak tamamlanmasıdır. Hoca, bu proje için pamuklu kâğıda binlerce farklı zemin ebrusu yaptı. Birkaç örnek sayfa da yaptı. Öğrencileri olarak bizler bu projeyi tamamlamak istiyoruz. Bu proje tamamlandığında orijinaline uygun olarak yazılı ebruda yapılan dünyada ilk Kur’an-ı Kerim olacaktır. Ayrıca bu Kur’an, hat sanatına bağlı, birebir orijinalinin aynısı ve her sayfası farklı renk ve ebru motifleriyle yapılmış olma özelliğine sahip olacaktır.”

YAZILI EBRULAR SERGİSİ 4 TEMMUZ CUMARTESİ GÜNÜNE KADAR ZİYARETÇİLERİNİ BEKLİYOR

Urfa’daki icazet merasiminin teknenin içindeki su haleleri ve boyalar gibi hücre hücre büyüyerek tüm ülke sathına yayılması temennisiyle Üç Kuşak Ebru Sanatçıları Yazılı Ebrular Sergisi’nin 4 Temmuz Cumartesi gününe kadar Urfa Büyükşehir Belediyesi Sergi Salonu’nda ziyaretçilerini beklediğini ifade edelim.

TİMUÇİN TANARSLAN (1943-2015)

1943 yılında Adana’da doğdu. 1969 yılında Ankara Gazi Üniversitesi’nden mezun oldu. Ebru ile askerlikten sonra Ankara’da baba mesleği olan sahaflığı sürdürürken tanıştı. Sahaflık yıllarında sattığı kitapların birçoğu ebru ciltli yazma eserlerdi. Bir sohbet esnasında yaşlı bir dostunun ‘Ebrû sanatının Türkiye’de bittiğini, bir tek kişinin kaldığını, onun da ölmesiyle bu sanatın kaybolacağını’ söylemesi üzerine “O anda içimden bir şeyler koptu” diyen sanatçı, arkadaşına “Bahsettiğinizhocayı bulacağım, ne öğrenebilirsem öğreneceğim ve ömrüm yettiğince bu sanatı yaşatacağım” diyerek yola çıktı.

1980 senesinde İstanbul Üsküdar’daki aktar dükkânında hocası Mustafa Düzgünman ile tanıştı. Hocası ona bu sanatı yapma tekniklerini anlattı. Ankara’ya dönerek hocanın anlattıklarını yapmaya ve karşılaştığı problemlerini telefonla çözmeye çalıştı. Bu çalışmalar 1984 yılına kadar devam etti. 1984 yılında götürdüğü ebruları Hocası çok beğendi. Birini kıvırarak kendi el yazısıyla “Bu ebrular çok güzel, sen de ebrucu sayılırsın” diye yazarak tarih ve imzasını attı. Bu aynı zamanda günümüz ebrucularının ilk icazeti olma özelliğini taşıyordu.

Timuçin Hoca devamla “Ebru, kitap sanatının bir parçasıdır. Osmanlı’da kitaba bağımlı olarak, kitapla beraber önem kazanan bir sanat olmuştur. Kitap cildiyle, aharlı kâğıdıyla, hattıyla, ebrusuyla tam bir bütündür. Kitaba verilen değer tezhip, ebru, minyatür ve hat sanatıyla gösterilmiştir.” demiştir.

Timuçin Hoca ebru denemeleri yaparken bir arkadaşı kendisine: “ABD’de bir bayan ebrucu var, zeminsiz ebru çalışıyor, sen de bir dene.” Demiş. “Amerikalı yapıyorsa benim ne eksiğim var” diyen Timuçin Hoca, bir süre sonra Topkapı Sarayı’nın kütüphanesinde kitap ciltlerini karıştırırken zeminsiz ebrulara rastlamış. Timuçin Tanarslan Hocanın şu sözü, yaklaşık 40 yıl öncesine tarihlenir: “Gördüm ki Osmanlı, zeminsiz ebruyu daha Amerika yokken keşfetmiş.”

TİMUÇİN TANARSLAN EBRU SANATINA HİZMETLERİ

Ebru sanatınınT.C. Kültür Bakanlığı’nda Türk Sanatları içerisinde yer almasını sağladı. Cumhurbaşkanlığı Köşk Protokolüne Ebru Sanatçısı’nın girmesine öncülük etti. Sekizinci Cumhurbaşkanı Turgut Özal için Bağımsız Türk Devletlerine verilmek üzere ipek kumaşlar üzerine ebru yaptı.

Üniversitelerde Mustafa Düzgünman adına kürsüler açılarak, ebru sanatı üzerine bilimsel araştırmalarının yapılması ve tarihinin incelenmesi için gayret sarf etti.

İlk sergisini 1987 yılında hocasının bizzat eliyle seçtiği 137 parça eserle Topkapı Sarayı’nda açtı. Bir yıl sonra Topkapı Sarayı’nda kurs verdi.Sergisinde cam ebru, çini ebru ve yazılı ebru sanatlarının dünyada ilk örneklerini sergiledi.

Ebru Tarihi açısından çok önemli bir eser olan Arifi’nin Divan adlı eserini (önlü arkalı her kenar yaprağı ebrulu olan ve 1539-1540 yıllarına ait eser) Topkapı Sarayı Padişah Kütüphanesi’nde yaptığı araştırma sonucunda bularak 8. Sanat Kongresinde tebliğ olarak sundu.

1987 yılından vefatına kadar Mısır, Malezya, Endonezya, Suriye ve Çin olmak üzere yurtdışında birçok ülkede sergi açtı.

Ankara’da bulunan yabancı ülke elçiliklerinin neredeyse tamamında kurs verdi. Ebru Sanatı’nın Türkiye’yi tanıtıcı bir faaliyet olduğunu ifade etti.

İlk ödülünü yazılı ebru dalından (Asr Suresi’nden) aldı. Birçok kez ödül alan Timuçin Tanarslan uzun yıllar T.C. Kültür Bakanlığı jüri üyeliğinde bulundu ve danışma kurulunda görev aldı.

Yaldız boyayı, sedef boyayı, krom yeşili ebruda ilk kullanan sanatçı oldu. Dünya çapında ilk ebru tasnifini yaptı.

Ebru sanatına başladığı ilk gün “Bu sanatla ilgili ne öğrenebilirsem öğreneceğim ve yaşam boyu bu sanatı yaşatacağım” diyerek kendisine söz verdi. Bu sözünden dolayı yaklaşık 35 yıl ebru sanatına gönül veren herkese atölyesinin kapısını açtı ve karşılıksız olarak öğretmeye devam etti.

Malzeme olarak yaprak kitreyle çalıştı.

Mustafa Düzgünman’ın icazet verdiği kumlu ebruyu kalkan balığının ödü ve tavuk ödü kullanarak ve ebruda kullanılan her türlü boya ile yaptı.

Ebru sanatının somut olmayan kültürel miras listesine alınması için Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ülkemizi Paris’te UNESCO Genel Merkezi’nde talebesi Ömer Sabuncu ile birlikte Usta-Çırak olarak temsil etti.

ÖMER SABUNCU

1965 Yılında Şanlıurfa’da doğdu. 1989 Yılında Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi’ni, 2001 yılında Harran Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Piyasa Araştırmaları ve Reklâmcılık Bölümü’nü, 2005 yılında ise Harran Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’ni bitirdi.

2008’de Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslâm Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı’nda Yüksek Lisansını tamamladı. Aynı enstitüde Doktora çalışması tez aşamasında devam etmektedir.

Sempozyum ve panellere katıldı. 2 baskı yapmış kitabı, kısmi telif çalışmaları, ansiklopedide madde ve hakemli dergilerde makaleleri yayımlandı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Süsleme Sanatları, Hüsn-i Hat ve Geleneksel Ebru dallarında sertifika aldı. Hattat Mustafa Kaçar’dan 5 Yıl Hüsn-i Hat meşk etti.

2003 yılında Şanlıurfa’da, Kültür ve Turizm Bakanlığı organizesinde açılan Geleneksel Ebrû Tanıtım ve Sergisi’nde Ebru Sanatçısı Timuçin Tanarslan ile tanıştı. 2003 yılından itibaren Timuçin Tanarslan’ın daveti üzerine sanatçının Ankara’daki atölyesinde ebrû dersleri almaya başladı. O günden Hocasının vefatına kadar ebrû çalışmalarını onunla sürdürdü. Hocası Ebru Üstâdı Timuçin Tanarslan tarafından icazete layık görüldü.

4’ü kişisel olmak üzere pek çok sergiye katılan Ömer Sabuncu 2009 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı 15. Türk Süsleme Sanatları Yarışmaları “Ebru Dalı”nda Başarı Ödülü aldı.

2014 yılı Kasım ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın davetiyle Paris’te UNESCO Genel Merkezi’nde Ebru Sanatı’nın Türkiye adına tescil edilmesinde Usta-Çırak olarak Hocası Timuçin Tanarslan ile beraber ülkemizi temsil etti.

MEHMET DÜZGÜN

1974 yılında Aksaray’da doğdu. İlköğrenimini Aksaray’da tamamladı. 1998 yılında Anadolu Üniversitesi İşletme Bölümü’nü bitirdi.

Geleneksel Türk Süsleme Sanatlarından olan Ebru sanatı onu hep etkiledi. 2005 yılında Şanlıurfa’da Ebru Sanatçısı Ömer Sabuncu’nun kurslarına devam edip Ebru sanatını uygulamaya başladı. Şanlıurfa’da iki kez karma sergiye katıldı.

2008’de Ankara’da göreve başladı ve ebru çalışmalarına devam etti. O yıl içinde Hocası Ömer Sabuncu onu, kendisinin de ustası olan Ebru üstâdı Timuçin Tanarslan Hocayla tanıştırdı. 2008 yılından, 11 Nisan 2015 tarihinde Timuçin Tanarslan Hocanın vefatına kadar Ebru çalışmalarına onunla devam etti.

Ömer Sabuncu ve Timuçin Tanarslan’dan icazeti olan Mehmet Düzgün, evli ve iki çocuk babasıdır.

Güncelleme Tarihi: 03 Temmuz 2015, 14:44
banner53
YORUM EKLE

banner39