Saltanat oybirliği ile kaldırılmamıştı

Verilen önergede hilafet makamının durumunun açık bir şekilde belirtilmemesinden dolayı milletvekillerinin bir kısmı tasarıya karşı çıktılar ve meclis oturumunu terk ettiler. Oya sunulan tasarı 132 evet 2 hayır ve 2 çekimser oy aldı. Ancak bu sonuç saltanatın kaldırılması için yeterli değildi. Çünkü toplantı yeter sayısı için 25 milletvekili daha gerekliydi.

Saltanat oybirliği ile kaldırılmamıştı

Hakan Can / Tarih Dosyası / Dünya Bülteni

Kurtuluş savaşının başarıyla sonuçlanmasından sonra Lozan’da toplanacak konferansa Ankara hükümeti ile beraber İstanbul hükümetinin de çağrılması saltanatın kaldırılmasının meclis gündemine gelmesine sebep olmuştu.

17 Ekim tarihinde Sadrazam Tevfik Paşa’nın barış konferansında ortak hareket etmek için Mustafa Kemal Paşaya çektiği telgraf Mustafa Kemal Paşa tarafından mecliste gündeme getirildi.Tevfik Paşa telgrafta İstanbul hükümeti ile Ankara hükümetinin ülkenin işgalden kurtarılması için beraberce hareket ettiğini vurgulamaktaydı. Bu ifadeler mecliste kıyameti koparmıştı. Milletvekillerinin çoğu bu ifadelere karşı İstanbul hükümetinin kurtuluş savaşı sürecinde ülkeye ihanet etmekle itham ediyor ve bu ifadeleri kullananların en kısa sürede cezalandırılmasını istiyordu. Bazı milletvekilleri İstanbul’a istiklal mahkemesinin gönderilmesini teklif ediyor, bazı milletvekilleri  ise İstanbul’daki  hükümetin artık mevcut olmadığını millet adına konuşamayacaklarını ifade ediyordu. 

Meclisteki bu tartışmaların ardından 30 Ekim günü 82 milletvekilinin imzası ile Osmanlı Devletinin tarihe intikal ettiği ve İstanbul’daki hükümetin ilga edildiği ile ilgili bir tasarı TBMM’nin gündemine geldi. Milletvekillerinin çoğunluğu saltanat kaldırılması görüşündeydi. Ancak  verilen önergede hilafet makamının durumunun açık bir şekilde belirtilmemesinden dolayı milletvekillerinin bir kısmı tasarıya karşı çıktılar ve meclis oturumunu terk ettiler. Oya sunulan tasarı 132 evet 2 hayır ve 2 çekimser oy aldı. Ancak bu sonuç saltanatın kaldırılması için yeterli değildi. Çünkü toplantı yeter sayısı için 25 milletvekili daha gerekliydi.

30 Ekimde mecliste yaşanan bu tartışmaların ve sonucun ardından 1 Kasım günü TBMM tekrar aynı gündemle toplandı. Bu toplantıda da bir çok milletvekili söz alarak saltanatın kaldırılması egemenliğin millete ait olduğu yönünde görüş bildirdiler. Bir önceki gün Hilafet makamının durumunun net olmamamsından dolayı toplantıya katılmayan milletvekilleri bu oturuma katıldılar. Bu milletvekilleri, saltanatın kaldırılması ve hilafet makamının Osmanlı ailesinden birine TBMM tarafından verilmesi yönünde  bir önerge hazırladılar ve meclise sundular. Bu önergenin de dikkate alınarak kanunun düzeltilmesi üzerine milletvekillerinin büyük kısmının oyu ile saltanatın kaldırılması kabul edildi.

Yine de kanuna karşı çıkanlar yok değildi. Bazı milletvekilleri ısrarla oyların sayılmasını istedi. Ancak bu istek kabul edilmedi. Kararın oy birliği ile alındığı meclis kürsüsünden Mustafa Kemal Paşa tarafından ilan edilirken meclis sıralarından “hayır ben muhalifim, kabul etmiyorum, oy birliği ile değil oy çokluğuyla kabul edilmiştir”  diyen bazı milletvekilleri vardı. Bunların başında ise Lazistan mebusu Ziya Hurşit Bey bulunuyordu.

Güncelleme Tarihi: 01 Kasım 2018, 16:16
YORUM EKLE

banner33

banner37