Kırgızistan'da Etnokültür Festivali

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev 2016 yılını, Kültür ve Tarih Yılı olarak ilan etti. Bu kapsamda Kırgızistan’ın güney başkenti Oş’ta, ilk kez bir etno-kültür festivali gerçekleştirildi. Festivalde; ülkenin farklı bölgelerinde yaşayanların gelenek ve kültürlerini yansıtan programlar düzenlendi.

Kırgızistan'da Etnokültür Festivali

Kırgızistan'ın güney bölgesinin başkenti olarak anılan Oş, ilk kez uluslararası etno-kültür festivaline ev sahipliği yaptı.Kırgızistan'ın farklı bölgelerine ait kültürlerin yer aldığı festival, 2016 Tarih ve Kültür Yılı kapsamında hayata geçirildi. 


Bu yıl birincisi hayata geçirilen festivalin önemi; Kırgız kültürünü dünyaya tanıtmaktı. Resmi açılış töreni Oş Ulusal Dram Tiyatrosu’nda yapıldı. Festivalin açılış gösterisi, Kırgızlar’ın ulusal dansı 'Kırgız biyi'yle gerçekleştirildi. Onlarca öğrencinin birbirleriyle uyum içerisinde yaptıkları gösteri festivale katılanlardan tam not aldı.



2 gün süren festival kapsamında ilk olarak, oş dram tiyatrosu binası önünde etnomoda defilesi yapıldı. Defilede kent üniversitesi öğrencilerinin hazırladığı kıyafetler, Kırgızistan'ın güney bölgesine ait 3 kentten gelen ustaların hazırladığı özel kolleksiyonlar ve Kırgız geleneksel giysileri sunuldu.  

Defilenin ardından; Oş kentini simgeleyen etnokentin kapısı açıldı. Tarihi Oş kentini simgeleyecek biçimde düzenlenen caddede, Kırgızlara ait eski çağlardan örnekler sunuldu.  
Oş dram tiyatrosundan Lenin Caddesi’nin devamına kadarsa, ulusal yemeklerin sunulduğu bir etkinlik vardı. 

Toktogul Satılganov Parkı’nda açılan kitap sergisinde ise 1900'lü yıllara ait kitaplar başta olmak üzere, Kırgızistan'ın güney bölgelerindeki kütüphanelerinde bulunan kitaplardan örnekler yer aldı. Aynı parkta yer alan antika eşya sergisinde ise, tarihi - arkoelojik ve etnografik müzelerdeki örneklerin yanı sıra, kolleksiyoncuların eşsiz parçaları gözler önüne serildi. 

Yine festival kapsamında açılan resim sergisinde ise, güney bölgelerde bulunan sanat okulları ve özel ressamların emeklerinden örnekler sunuldu. Etnomüzik Festivali de, Toktogul Satılganov Parkı’nda bulunan açık hava sahnesinde gerçekleşti.  

Ulusal el sanatlarını halen yaşatan ustaların sergisi de Oş Dram Tiyatrosu’nun çevresinde gerçekleşti. Leylek halılarından, Özbek ipek dokumacılığına kadar birçok el ürünü 2 gün boyunca kent sakinleri ve konukların beğenisine sunuldu.

FESTİVALDE BİR ETNOKENT KURULDU

Oş Uluslararası Etno Kültür Festivali'nin renkli etkinliklerinden biri; etno-kent oldu. Lenin caddesinin bir bölümü yeniden düzenlendi. Üçbin yıllık geçmişe sahip Oş kentinin tarihi dönemleri canlandırıldı.

Antik kente dönüştürülen etno-kentin kapısından girenleri, müzisyenler karşıladı. Yüzyıllar öncesinden günümüze kadar kullanılan nefesli çalgılarla seslendirilen coşkulu eski çağ ezgileri, gelenleri coşturdu. 

Açılış töreninde yapıldığı alanda 3 bin yıl öncesinden bu yana varlığını koruyan Oş kentinin tarihi-kültürel zenginliği sergilendi. Alımbek Datka, Kurmancan Datka gibi tarihe mal olmuş kahramanların canlandırıldığı mizansenler oluşturuldu.  



Oş Ulusal Dram Tiyatrosu’nun oyuncularının hayat verdiği kahramanlarla etnokente gelenler de anı fotoğrafları çektirdi. Etnokentte geçmişteki günlük yaşamdan kesitler de sergilendi. 

Geleneksel kıyafetler içindeki kadınlar ellerindeki işlemelerle kültürel zenginliği yansıttı. En çok ilgi çeken gösteriler arasındaysa kentin en büyük azınlığı olan Özbekler’in toy dansı vardı. Gösteride Oş Özbek Dram Tiyatrosu oyuncuları sahne aldı.

Tel cambazlarının ip üzerindeki numaralarının yanı sıra kırık camlar üzerinde yaptıkları hareketlerle de ilgi topladı. Askerleri, avcıları, müzisyenleri, sıradan halkı ile eski çağ yaşamının yansıtıldığı eski doğu kenti canlandırmasında, yaşamı kolaylaştıran deve ve atlar da gösterilerin parçasıydı.   

KIRGIZLAR’IN GELENEKLERİ SERGİLENDİ

Kırgızlar’ın yüzyıllardır yaşattığı gelenekler, örf adet ve töreler Oş Etnokültür Festivali’nde kendine yer buldu. Alımbek Datka Kültür Merkezi Açık Hava Sahnesi, Kırgız kültürüne perde açtı. Aynı zamanda yarışma şeklinde gerçekleşen gösterilerde güney bölgesinin çeşitli kentlerinden gelen sanat grupları sahne aldı. 

Ayak bağı kesimi, çocuğun beşiğe yatırılması, kız uğurlama, gelin alma, saç örme gibi birçok gelenek teatral bir biçimde sergilendi. Bütün yönleriyle geleneklerin tanıtıldığı alanda saç örme geleneği canlandırıldı. 

Kahraman Anne Grubu saçların nasıl örüldüğünü gösterirken, ritüelleri de uyguladı. Bu gelenek kadının medeni durumunu yansıtıyor. Bir kızın evli, bekar ya da nişanlı olup olmadığı saçının örgüsünden anlaşılabiliyor.

Kahraman Anneler Grubu Müdürü Büsadat Satbalidyeva Kırgız kültüründe saç örgülerinin ne anlama geldiğini şu sözlerle anlattı: "Kırgızlarda kız çocuğun kaderi çok önemlidir ve aile kurarak mutlu yaşaması için herşey yapılırdı. ‘Kızın kır saçı herşeyden büyüktür’ ata sözüne uygun olarak, Kırgızlarda kız çocuğa özel saygı duyarlardı.

Kız, kendi ailesinde belirli bir zaman için konuk denilerek, başka ailede yuva kuracak diye saygı duyularak, onun yuva kurma zamanını belirtmek için saçını örerlerdi. İşte biz, bugün burada saç örme geleneğini gösterdik. Asıl amacımız da unutulmakta olan bu geleneği yaşatmaktır."

Kırgızlar için önemli kültürel değerlerden biri de kep takıya adlı başlık. Evlenme çağı gelen kızın saçları örülerek, kep takıya giydiriliyor. Kadınların başlarını süsleyen kep takıyalar, Kırgızistan’da geleneksel kadın giysilerinin en önemli tamamlayıcısı. 

Festival kapsamında gerçekleştirilen teatral gösterilere, halk sanatçıları geleneksel müzik aletleriyle eşlik etti. Oş Etnokültür Festivali kapsamında sahnelenen geleneklerden biri de çocuğu beşiğe yatırma töreniydi. Geleneğe göre, yeni doğan bebek erkek ise bıçak, kız ise takı konularak yatırılıyor. Bu esnada bebek ninnileri de söyleniyor.

Ayrıca bu törene katılanlara ‘çaçıla’ adlı tatlı da saçılıyor. Son olarak, beşikteki bebeğe halkına hizmet eden, akıllı birisi olarak büyümesi için dua ediliyor. Oş bölgesinin Kara-Suu ilçesinden gelen diğer bir grup da beşik geleneğinin kendi bölgelerinde uygulanan biçimini sundu.

Buna göre beşik, arça otu yakılarak tütsülendikten sonra, çocuk, beşiğe, ya anneannesi ya da çok çocuğu olan bir anne tarafından yatırılıyor. Konuklaraysa, ulusal ekmek türlerinin başında gelen boorsok ve çocuk doğduğu zaman dağıtılan geleneksel yemek ‘ceentek’ ikram ediliyor.

EL İŞİ ÜRÜNLER SERGİLENDİ

Oş Etnokültür Festivali'nde Kırgızistan'ın güneyine ait el sanatı ürünleri de tanıtıldı. Açılan el sanatları fuarında el emeği ürünler hem sergilendi hem de yapım aşamaları gösterildi. Orta Asya ve Türk halklarına özgü halı dokumanın incelikleri, geleneksel  ip örme teknikleri bunlar arasındaydı.   

El sanatları fuarı Tacikistan ve Özbekistan gibi komşu ülkelerden katılan sanatçıları da ağırladı. Mansurcon Mirzahanov, Özbekistan’ı hem Orta Asya’ya hem de dünyaya tanıtan ipek atlas kumaşlarını sergiledi.

MUTFAK, MODA, MÜZİK

Etno - Kültür Festivali kapsamında ulusal yemek kültürünün korunması ve yaşatılmasını amaçlayan Etno Mutfak Sergisi de açıldı. Mutfak sergisinde, geleneksel yemekler Oş pilavı, Oş samsısı, geleneksel içecekler arasında ise kımız başta olmak üzere; boso - boza, çalap bir diğer adıyla ayran ikram edildi. 

Fuara ünlü Kırgız Halk Kahramanı Alımbek Datka ve Kurmancan Datka'nın torunları da katıldı. Ünlü Oş kımızını üreten Alımbek Datka'nın ailesinin başlattığı iş halen devam ediyor. Halk arasında, Oş'a gelen biri alay kımızının tadına bakmadan gitmez deniyor. Alımbek ve Kurmancan Datka’nın torunlarından olan Nazgül Aşımova'da Oş'daydı.

Çocukları ile festivale katılan Aşımova, gelenlere kımız ve kazanda yeni pişmiş sıcak kuymak ikram etti. Oş, Etno Kültür Festivali kapsamında Etno Müzik Yarışması da vardı. 35 grubun katıldığı yarışmanın jüri üyeliği başkanlığını, Kırgızistan Halk Sanatçısı Salamat Sadıkova üstlendi. 02:07:11 

Etnokültür Festivali kapsamında etnomoda gösterisi ise Oş Dram Tiyatrosu Binası önünde kurulan podyumda gerçekleşti. İki bölüm halinde gerçekleşen etnomoda gösterisinde, ilk olarak üniversite öğrencilerinin bugüne uyarlanan tasarımları sunuldu.

İkinci grup tasarımlar ise farklı bölgelerden gelen, giysi ustalarının elinden çıkan ürünler oldu. Yerel halk arasında halen giyilen ve modası geçmeyen etno giysileri diken ustaların tasarımlarının yanı sıra, eskiden günlük hayatta kullanılan ulusal giysilerden örnekler sunan kolleksiyonlar da büyük ilgi gördü.

Küçük kızlardan, yaşlı ninelere kadar farklı yaşlardaki mankenlerin sunduğu giysiler içinde en çok dikkat çeken kolleksiyon Oş Bölgesi Çon Alay ilçesinden gelen 'Urkuya'nın Urpaktarı' grubunun 'Alay Ayımdarı' kolleksiyonu oldu.

12 tane kahraman annenin giydiği baş örtüleri ve ellerinde tuttukları çantalar eski Kırgız hanımlarının ulusal giysi örneklerini oluşturdu. Toplumsal etkinliklere etkin bir biçimde katılan “Urkuya’nın Urpaktarı Grubu” üyesi ninelerin hepsi en az 6 çocuk doğuran kahraman anne ünvanı taşıyor. Boş zamanlarında eski Kırgız etnogiysilerinden, gelenek - görenekleri öğretme ve ulusal varlıkları koruma ile ilgilenen grup üyeleri, yarışmanın en yaşlı katılımcıları oldu.

ANTİKA EŞYALAR DA UNUTULMADI  

Oş Etnokültür Festivali'nde birbirinden farklı sergilere yer verildi. Toktogul Satılganov Parkı içinde açılan sergiler büyük ilgi gördü. Oş, Celal Abad Ve Batken bölgelerindeki 10’u aşkın kütüphanenin katkı sağladığı kitap sergisinde yakın dönem Kırgızistan tarihine ışık tutan eserler sergilendi.  

Böylece gerek festival katılımcıları, gerekse park ziyaretçileri, geniş bir kitap koleksiyonunu görme olanağı buldu. Parkın açık hava galerisinde ise bölge ressamlarının sergisi vardı. Yerel ressamların çeşitli temalardaki resimleri görücüye çıktı. 

Antik Eşyalar Sergisi’nde ise bölgede yer alan arkeoloji ve etnografi müzelerinden getirilen örnekler buluştu. Sergilenenler arasında eski sandıklar, günlük eşyalar, kaşık-tabak örneklerin yanında para kolleksiyonları var. 19 ve 20’inci yüzyıllara ait tahta ayakkabı, seccade ve halı örnekleri, serginin dikkat çeken eserleri arasında. 1600-1800 yıllarına tarihlenen seramik bir bardaksa serginin en eski eseri. Koleksiyoner Elmira Bekgaliyev de anneannesinden kalan antika eşyalarla sergiye katıldı.Toktogul Satılganov Parkı’nda ziyaretçilerle buluşan Kitap, Resim Ve Antika Eşyalar Sergisi Etno-Kültür Festivali kapsamında ziyaretçilerle buluştu.

Kaynak: Kuzey Haber Ajansı

Güncelleme Tarihi: 09 Haziran 2016, 14:24
YORUM EKLE

banner39

banner36

banner37

banner35