banner39

İran ve S. Arabistan'ın son 35 yılı gerilim dolu

İran ve Suudi Arabistan ilişkileri, 1979'daki İran Devrimi'nden bu yana çok gerilimli bir seyir izliyor.

Ortadoğu 05.01.2016, 13:19 06.01.2016, 10:45
İran ve S. Arabistan'ın son 35 yılı gerilim dolu

Dünya Bülteni/ Haber Merkezi

Suudi Arabistan yönetiminin 2 Ocak'ta aralarında Suudi Arabistan vatandaşı Şii din adamı Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr'in de bulunduğu 47 kişiyi idam etmesi ve bunun üzerine Tahran'daki Suudi Arabistan Büyükelçiliği'nin ateşe verilmesi, onlarca yıldır inişli çıkışlı süren iki ülke ilişkilerinde gerilimi artırdı.

Suudi Arabistan yetkililerinin, 1979 yılında İran İslam Devrimi ile  kendilerine bölgede yeni bir rakip görmeye başladıkları Tahran ile yürütülen ikili ilişkiler, rekabetçi bir seyirle devam etti.

Suudi Arabistan ve İran arasında gerilim dolu ilişkiler şöyle gelişti;

-1980'de Irakın İran'a saldrmasıyla başlayan uzun savaş boyunca Suud Saddam yönetimine askeri ve mali oalrak destek verdi; İki ülke arasında diüşmanlığı beslenmesine enden oldu.

- Tahran'daki Suudi Arabistan Büyükelçiliği 1988'de işgal edildi. Olayda bir Suudi diplomat öldürüldü. Riyad yönetimi İran ile diplomatik ilişkileri kesti. 1991'de İlişkiler normalleşti.

- ABD'nin işgal edip yeniden yapılandırdığı Irak'ta iktidarı 2003'te Şii çoiğunluğa teslim etmesi, Riyad'ın güvenlik kaygılarını artırdı.

- Lübnan'da Suudi Arabistan destekli siyasi grupların rakibi olan İran destekli Hizbullah, 2006'da İsrail ile savaşta askeri ve siyasi üstünlük sağladı. 

- İran'ın 2007 yılında Irak'ta güçlenen nüfuzu ve Körfez'deki diktatör rejimlere karşı Şii nufusun artan siyasi beklentileri bölge yönetimlerinde endişeye yol açtı.

- Suudi Arabistan, Irak'ta İran'a nüfuz alanı açtığı gerekçesiyle 2008'de ABD'de enzdinde girişimlere başaldı...

- Suudi Arabistan, 2011'de Arap Baharı'nın etkisiyle Bahreyn'de gösterilere başlayan çoğunluğu Şii olan halk harketini askeri birlikler göndererek bastırdı.

- Suudi Arabistan'ın şu an Dışişleri Bakanlığı görevinde olan dönemin Washington Büyükelçisi Cubeyr'e suikast planladığı iddia edilen iki İranlı 2011'de yakalandı.

- 2011-2015 Suriye iç savaşında İran ve Hizbullah rejime, Suudi Arabistan ise muhalefete destek verdi. İran ve Hizbullah doğrudan askeri güç göndererek savaşın tarafı haline geldiler.

- İran destekli Husiler 2015'te Yemen'in büyük bölümünü ele geçirdi. Cumhurbaşkanı Hadi, Riyad'a sığındı. Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon Husilere karşı hava saldırıları başlattı.

- İran, geçen yıl temmuz ayında nükleer müzakerelerde uzlaştı. Batı ilişkilerinin normalleşme sinyalleri vermesi, bölgedeki hareket alanının genişlemesinden endişe eden Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinde huzursuzluğa neden oldu.

- Mina'da geçen eylül ayında yaşanan izdihamda aralarında yüzlerce İranlının olduğu çok sayıda hacı adayı hayatını kaybetti. İran, Suudi Arabistan'ı ihmal ve gerçek sayıları saklamamakla suçladı.

- İkili ilişkileri değerlendirmek amacıyla geçen ay taraflar arasında dışişleri bakan yardımcısı düzeyinde görüşmeler başladı.

- Suudi Arabistan'daki Şii din adamı Nemr  iidam edildi. Göstericiler Tahran'daki Suudi Arabistan Büyükelçiliği ateşe verdi. Riyad yönetimi İran'ın Büyükelçisini istenmeyen adam ilan etti.

RAKAMLARLA İRAN VE SUUDİ ARABİSTAN

İran'ın GSYİH'si 408; Suudi Arabistan'ınki ise 746 milyar dolar. Bu miktar 2013'te yüzde 1,49 düşerken Suudi Arabistan'da yüzde 3,6 artış gösterdi.

İran'ın petrol rezervi 157 milyar varil, Suudi Arabistan'ınki ise 267 milyar varil.

İran'ın doğalgaz rezervi 33,6 trilyon metreküp; Suudi Arabistan'ınki 8,2 trilyon metreküp.

İran'ın askeri harcamaları 6,2 milyar dolar; Suudi Arabistan'ınki 57 milyar dolar.

İran'ın savaş jeti sayısı 70; Suudi Arabistan'ınki ise 333...

İran'ın 600; Suudi Arabistan'ın ise 847 helikopteri mevcut. İran donanmasında 395; Suudi Arabistan'ınkinde ise 55 gemi var.

İran ordusunda 3 bin 959; Suudi Arabistan'da ise 8 bin 297 tank ve benzeri askeri araç bulunuyor.

Yorumlar (0)
25
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?