İran'da açılıma 'Muhafazakar direnç'

İran'ın Avrupa ile yaptığı onlarca milyar dolarlık anlaşmalar, muhafazakarlarla reformcuları yeniden karşı karşıya geldi

İran'da açılıma 'Muhafazakar direnç'

Dünya Bülteni/ Haber Merkezi

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nın Avrupa ziyaretinin ardından İran'da yeni bir tartışma alevlenmeye başaldı. Ruhani’nın İtalya ve Fransa’ya yapmış olduğu ziyaretler sırasında büyük ticari anlaşmalara imza atılması Batı ile ilişkilerin mahişyeti konusunda  Muhafazakarların tepkisine neden oldu.

İran Besiç güçleri komutanı General Muhammed Rıza Nahdi, imzalanan anlaşmaların İranlılar için iş üretmeyeceğini, anlaşmaların direniş ekonomisi politikasına saplanan bir hançer olduğunu söyledi. Fransa’nın İran’a karşı Devrimden bu yana izlediği politikacı eleştiren Nahdi, Ruhani hükümetini petrol paralarını Fransa’ya vermek ve bu ülkeyi Fransa için bir pazara dönüştürmeye çalışmakla suçladı.

İran’da reformcu ve ılımlı kanada yakın gazeteler yapılan ziyaret ve imzalanan anlaşmaların ülke ekonomisine canlılık getireceğini savunurken, muhafazakâr kanada yakın gazeteler anlaşmaların İran’ın yerine Avrupa’nın ekonomisine katkıda bulunacağını iddia etti. Keyhan gazetesi bu sabah “Fransa mı yoksa İran ekonomisi mi canlanıyor?’’ manşeti ile olayı değerlendirirken, Fransa’nın İran otomotiv sektörünü ele geçirerek, krizden çıkmaya çalıştığını, Fransız Peugeot hisselerinin bir günde yüzde 5 artış gösterdiğini, SUV ve lüks araçların İran’da üretilmesinin İranlı gençlerin işsizliğine çare olamayacağını, ekonomi tekerinin harekete geçtiğini ancak İran için değil Avrupa için geçtiğini yazdı.

İran Cumhurbaşkanı, İtalya ve Fransa’ya yapmış olduğu resmi ziyarette, toplam 34 işbirliği anlaşması imzalamıştı. En fazla dikkat çeken anlaşmalar, Airbus, Peugeot ve Total ile yapılan anlaşmalar olmuştu.

Airbus ile yapılan anlaşmada, İran 118 yeni uçak satın aldı. Uçaklarının tamamı 4 yıl süre içerinde İran’a teslim edilecek. 27 milyar dolarlık maliyeti ise 10 yıl içeresinde taksitler halinde ödenecek.

Peugeout ile yapılan anlaşma kapsamında da firmanın ülkede 400 Milyon Euro yatırım yapacağı açıklandı. Ancak firmanın daha önce yaptırımların ağırlaşması ile İran’dan çekilmesi ve taahhütlerini yerine getirmemesi, muhafazakârların tepkisine neden oluyor. Yaptırımlar nedeni ile İran’da standart olmayan araç üretimi, İran’da trafik kazaların ve hava kirliliğinin başlıca sebebi.

Total ise yapılan anlaşmada ise İran’dan günde 150 bin ile 200 bin varil petrol alacak. Dünya piyasasında petrol üretim fazlalığı var. Avrupa’da yeniden müşteri bulmak başarı sayılıyor.

Ziyarette organik domates ihracatından demir çelik fabrikalarının genişletilmesinden, hastanelerin inşaatına kadar uzayan bir dizi anlaşma imzalandı. İran’ın ihtiyaçlar listesinde olan bu anlaşmalara neden muhafazakarın tepki gösterdikleri ise bu ay yapılacak seçimlerle ilgili olduğu ifade ediliyor.

İran halkı bir aydan az bir süre içerinde sandık başına gidecek. Ruhani ise nükleer anlaşmayı tamamlayarak, yaptırımları kaldırmak ve en son Avrupa’da imzalanan anlaşmalarla halka “sözlerimi birer birer yerine getiriyorum” mesajları veriyor. Hükümeti kaybeden muhafazakâr kanat ise önümüzdeki seçimlerde meclisi daha önemlisi, Dini Lideri seçmekle görevli olan Uzmanlar meclisini kaybetmekten endişeli. O nedenle her fırsattan Ruhani hükümetini eleştirmekten geri kalmıyor.

İran’da adaylar muhafazakârlara yakın İran Anayasayı Koruyucular Konseyi’nin filtresinden geçiyor. Meclis seçimleri için aday olan 11 bin 200 kişiden 6 bin 753 kişinin adaylığı Anayasayı Korucular Konseyi’nce onaylanmadı. Adaylığı ret edilenlerin itiraz süreci devam ediyor.

İran Uzmanlar Meclisi için ise 801 kişi aday olmuş, sadece 166 kişi Anayasayı Koruyucular Konseyi filtresinden geçmişti. Adaylığı reddedilenler arasında İran Devrim Kurucusu Ayetullah Hümeyni’nin torunu Hasan Humeyni gibi tanınmış isimler de var. Burada da itiraz süreci devam ediyor. Reformcu kanadın adayları filtreden geçmedikleri takdirde nasıl bir tavır sergileyecekleri merak konusu.

Öte yandan İran polisi Cumartesi günü, İran Petrol Bakanlığı önünde toplanarak, Avrupa ile imzalanan yeni petrol anlaşmalarını protesto eden gruba müdahale etti. Gösteride 38 kişinin gözaltına alındığı açıklandı.

Güncelleme Tarihi: 01 Şubat 2016, 11:57
banner53
YORUM EKLE

banner39