Kanada'nın Suriye'de mahsur kalan vatandaşlarının durumu

DEAŞ grubunu desteklediğinden şüphelenilen Kanadalılar ve aileleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki kamplarda yaşıyorlar.

Kanada'nın Suriye'de mahsur kalan vatandaşlarının durumu

Jillian Kestler D'Amours

Suriye kamplarında 26 çocuk da dahil olmak üzere 40'tan fazla Kanada vatandaşı mahsur kaldı. 

DEAŞ grubunu desteklediğinden şüphelenilen Kanadalılar ve aileleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki kamplarda yaşıyorlar. İnsan hakları ve hukuk uzmanları, savaşın parçalandığı ülkede yerinden edilmiş kamplarda sıkışan düzinelerce Kanadalı'nın kaderi üzerindeki tartışmaların artmasıyla Kanada'nın kuzeydoğu Suriye'de keyfi olarak gözaltına alınan vatandaşlara yardım edemediğini söylüyor  .

Suriye'de yetim kalan beş yaşındaki bir kızın Kanadalı akrabaları, Kanada federal mahkemesinde hükümetin Kanada vatandaşlığına sahip çocuğu ülkesine geri göndermesini talep eden bir dava açtı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün üst düzey araştırmacısı Letta Tayler geçtiğimiz hafta Başbakan Justin Trudeau hükümetinin Suriye'deki yerinden etme kamplarında ve hapishanelerde tutulan Kanadalılara yardım etmek için "görevinde başarısız olduğunu" söyledi  .

Amira adıyla bilinen beş yaşındaki kız, şu anda  Suriye güçlerinin kuzeyindeki Kürt güçlerinin kontrolü altındaki El Hol kampında tutuluyor.

Tayler, 15 Temmuz tarihli bir web semineri sırasında, "Bu tutukluların süresiz, keyfi gözaltına son verilmesine yönelik çabalara müdahale edilmemesi, bu tutuklular için durumun ne kadar korkunç olduğu göz önüne alındığında, işkenceye karşı korunma başarısızlığı anlamına gelebilir. Ve bunların çoğunun küçük çocuklar olduğunu da unutmayalım." dedi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü geçtiğimiz ay yayınlanan bir raporda, Suriye'nin kuzeydoğusunda yer alan 26 çocuk da dahil olmak üzere 47 Kanada vatandaşının sert ve insanlık dışı koşullarla karşı karşıya kaldıkları gözaltında tutulduğunu söyledi . Bu kamplardaki tutukluların İslam Devleti grubu ile işbirliği yaptığından şüpheleniliyor.

Tayler, "Koşullar insanlık dışı ve çoğu zaman hayatı tehdit ediyor. Yiyecek veya temel tıbbi bakım eksikliği var. Su kirlenmiş. Her yerde kanalizasyon ve çöp var. Hastalık yaygın." Dedi.

Kanada hükümeti, kamplara sıkışmış Kanadalı çocuklar hakkında "özellikle endişeli" olduğunu, ancak mevcut güvenlik durumunun ve Covid-19 salgınının müdahaleyi zorlaştırdığını söyledi.

Kanada Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Sylvain Leclerc english.alaraby.co.uk'a  bir e-postayla "Kanada Hükümeti'nin Suriye'de her türlü konsolosluk yardımı sağlama yeteneği son derece sınırlı kalıyor" dedi  .

Leclerc, Kanadalı konsolosluk yetkililerinin  Suriye-Kürt yetkilileriyle işbirliği yaptığını  ve Ottawa'nın "durumu çok yakından izlemeye" devam ettiğini söyledi. Gizlilik endişeleri nedeniyle daha fazla yorum yapamayacağını söyledi.

Tayler ve diğer uzmanlar,  geri dönüşün gerçekten mümkün olduğunu kanıtlayarak, çocukları kamplardan geri getiren Fransa ve İngiltere gibi diğer Batı ülkelerine dikkat çekti.

Çocuklar suçsuz

Terörizmle mücadele ederken insan hakları ve temel özgürlüklerin geliştirilmesi ve korunması konusunda BM Özel Raportörü Fionnuala D. Ni Aolain, kamplardaki Kanadalı çocukların suçsuz olduğunu söyledi.

Brifing sırasında "Hükümetler halklarına bu çocukların terör mağduru olduklarını hatırlatmak zorundalar. Ve terör kurbanlarına sempati, dayanışma ve destek verdiğimizi söylersek, o gün hangi kurbanları belirli bir günde desteklemeye karar vereceğimizi seçip seçemeyiz." dedi.

Aolain, yüzlerce vatandaşını Suriye gözaltı kamplarından eve getirmeye açık olan Kazakistan örneğine dikkat çekti. 

Suriye ve Irak'taki DEAŞ terör örgütünü desteklediğine inanılan bireylerin geri dönüşü, birçok hükümet için bir tartışma konusu oldu.        

New York Times, Ağustos 2019'da 548 Kazak'ın eve döndüğünü bildirdi. Kadınlar ülkelerine geri gönderildikten sonra bir deradikalizasyon programına tabi tutulmaktadır. Erkekler de geri dönebilirler, ancak tutuklanacaklar ve 10 yıl hapis cezası ile karşı karşıya kalacaklar.

"Geri dönen ülkeler (vatandaşlar) bunu nasıl yaptıkları konusunda çok açıklardı," dedi Aolain. "Bu bir sır değil. "

Yine de, Suriye ve Irak'taki DEAŞ terör örgütünü desteklediğine inanılan bireylerin geri dönüşü, militan grubun her iki ülkeden çıkarılmasından sonra birçok hükümet için bir tartışma konusu olmuştur.

Devletlerin  vatandaşlarını gözaltı kamplarından ve hapishanelerden toplama ve Suriye ve Irak'ta işledikleri suçlar için adalete teslim etme sorumluluğu etrafında bir tartışma başladı.


DEAŞ aileleri yeniden yerleştirme planlarından korkuyor  
 

Bazı ülkeler vatandaşlarını vatandaşlıktan çıkarmaya çalıştı ve onları geri almayı reddetti, diğerleri ise genellikle çocuk ve kadın olmak üzere sınırlı sayıda insanın geri dönmesine izin verdi, ancak birkaç erkeğin militan grupla savaştığına inanıyordu. 

Kanada Başbakanı Justin Trudeau geçen ay yaptığı açıklamada, Kanada'ya dönüşlerinde vatandaşları DEAŞ'a destekleri için suçlama ve kovuşturma olasılığının ülkelerine geri gönderilmelerini "daha karmaşık" hale getirdiğini söyledi.

Gazetecilere verdiği demeçte, "Bu kişilerin birçoğunun Kanada'ya döndüklerinde terörle bağlantılı faaliyetleri nedeniyle suçlandıkları gerçeğinden bahsettiğimizde daha karmaşık oluyor" dedi.

Ancak uzmanlar, ülkesine geri gönderilmenin, hem tutuklular hem de DEAŞ kurbanları için, grubun işlediği suçlar için hâlâ adalet arayan tek çözüm olduğunu söylediler.

Şu anda, 60'tan fazla ülkeden yaklaşık 14.000 yabancı uyruklu kamplarda yaşıyor, HRW'deki Tayler, "8.000'i çocuk, 4.000'i kadın ve 2.000'i erkek." dedi.

Kanada Covid-19 salgını nedeniyle on binlerce vatandaşını eve geri getirmeye yardımcı olabilirse, Tayler Suriye'de tutulan 50'den az Kanadalı'nın ülkesine geri gönderebileceğini söyledi.

Jillian Kestler D'Amours Kanada'da yaşayan bir gazetecidir.

YORUM EKLE

banner39