banner39

Nükleer müzakerelerde kritik gün 31 Mart

İran ile yürütülen nükleer müzakereler çerçevesinde yarın çerçeve anlaşmaya varılması bekleniyor...

Ortadoğu 30.03.2015, 16:38 30.03.2015, 18:01
Nükleer müzakerelerde kritik gün 31 Mart

Dünya Bülteni/ Haber Merkezi

İran ile BM (Birleşmiş Milletler) Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ABD, Rusya, İngiltere, Fransa ve Çin ile Almanya'dan oluşan 5+1 ülkeleri arasında yürütülen müzakerelerde sona yaklaşılırken taraflar üzerindeki baskı da artıyor.

31 Mart'ta varılması hedeflenen çerçeve anlaşma için son bir ay içinde dört kez bir araya gelen taraflar için artık karar zamanına sadece bir gün kaldı.

İngiltere, Fransa ve Almanya'dan oluşan E-3 grubunun 2003 yılında İran ile başlattığı müzakereler, 10 yıl askıda kalmış, Batı tarafından ılımlı olarak nitelenen Hasan Ruhani'nin cumhurbaşkanı seçilmesi sonrasında İran, 2013 yılının kasım ayında Batı ile yeniden müzakere masasına oturmuştu. 

Taraflar arasında Kasım 2013'te Cenevre'de imzalanan ve 20 Ocak 2014'te yürürlüğe giren altı aylık geçici anlaşmanın süresinin dolmasına saatler kala görüş ayrılıkları giderilemediği için anlaşmanın 24 Kasım'a kadar uzatıldığı duyurulmuştu. 

Avusturya'nın başkenti Viyana'da yaklaşık 10 ay süren nükleer müzakerelerin planlanmış son turunun tamamlanmasının ardından 24 Kasım 2014'te yine görüş ayrılıkları nedeniyle müzakereler 1 Temmuz 2015'e kadar uzatılmıştı. 

Taraflar arasında son bir yıldır devam eden yoğun diplomasi trafiğinin ardından, yetkililer anlaşmaya çok yakın olduklarını belirtiyor. 

KERRY: ÇOK ÇALIŞIYORUZ

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, İran ile nükleer müzakerelerde çerçeve anlaşma için belirlenen sürenin yarın dolduğunu ve çok çalıştıklarını söyledi. 

İran, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ABD, Rusya, İngiltere, Fransa ve Çin ile Almanya'dan oluşan 5+1 ülkelerinin dışişleri bakanları ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini,  31 Mart'ta varılması hedeflenen çerçeve anlaşma için İsviçre'nin Lozan kentinde bir araya geldi. 

Kerry, öğle yemeği dönüşü gazetecilerin soruları üzerine, "Yarın gece süremiz doluyor ve çok çalışıyoruz" dedi. 

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, Lavrov'un başka görüşmeler için Lozan'dan ayrılacağını ve yarın "gerçekçi" bir anlaşmaya varılırsa tekrar İsviçre'ye döneceğini söyledi. 

Lavrov, Fransız mevkidaşı Laurent Fabius, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Mogherini ile ikili görüşmelerde bulundu. 

İran ile nükleer müzakereler, perşembe gününden beri devam ediyor. 

İRAN: ANLAŞMA İKİ AŞAMALI OLMAYACAK

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Başmüzakereci Abbas Arakçi, 5+1 ülkeleriyle yürütülen nükleer müzakerede varılacak muhtemel anlaşmanın iki aşamalı olmayacağını söyledi.

İran devlet televizyonuna konuşan Arakçi, müzakere edilen konuların bir çoğunda anlaşma sağlandığını belirterek, “Bazı ihtilaflı konularda da hemen hemen anlaşmaya varıldığını söyleyebilirim” dedi.

Sadece bir kaç konuda henüz uzlaşılamadığını dile getiren Arakçi, bu konularda da anlaşmaya varmak için çabaladıklarını ifade etti.

“Müzakere konularının tümünde anlaşma sağlandıktan sonra bunları herkesin kabul edeceği yazılı bir anlaşma haline getireceğiz” diyen Arakçi, müzakereler için belirlenen son tarih 1 Temmuz’a işaret ederek, “Bunun için de bir kaç aylık süre var” diye konuştu.  

Arakçi, nükleer müzakerelerde varılacak muhtemel anlaşmanın tek aşamalı olmayacağını savunarak, "Şu anda yapılan şey müzakere konularının tamamını çözüme kavuşturmak. Anlaşma kesinlikle iki aşamalı olmayacak" şeklinde konuştu.

“YAPTIRIMLAR TAMAMEN KALDIRILMALI”

Anlaşmaya varılması halinde ülkesine uygulanan yaptırımların tamamen kaldırılması gerektiğini belirten Arakçi, “Avrupa Birliği ve ABD tarafından yürürlüğe konulan ambargolar ve nihai olarak da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin uyguladığı yaptırımlar kaldırılmalıdır” ifadesini kullandı.

İran ile BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa ile Almanya'dan oluşan 5+1 ülkeleri arasında yürütülen İran'ın nükleer programıyla ilgili müzakereler 1 Temmuz 2015'e kadar uzatılmıştı.

İsviçre'nin Lozan kentinde dün yapılan görüşmelere, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif'in yanı sıra  Alman, Fransız ve İngiliz mevkidaşları Frank-Walter Steinmeier, Laurent Fabius ve Philip Hammond da katılmıştı.

Lozan’daki görüşmeler bugün de İran ve 5+1 ülkelerinin dışişleri bakanları arasında devam ediyor.

TEKNİK KONULAR

Görüşmelerde öne çıkan önemli konu başlıklarından biri, hala inşaat aşamasında olan ve bittiğinde yıllık iki atom bombası anlamına gelecek 9-10 kilogram plütonyum üretme kapasitesine sahip olacak Arak ağır su reaktörü ve yerin 90 metre altına inşa edilmiş ve dışarıdan gelecek saldırılara karşı korunaklı durumda olan Fordo nükleer tesisinin geleceği. 

ABD, İran'dan uranyum zenginleştirme gücünü 10 yıl içinde yükseltmemesini,  İran'ın nükleer silah araştırma ve geliştirme çalışmalarını en az 12 aylığına ertelemesini ve İran'ın uranyum zenginleştirme düzeyini yüzde 5'in altında tutmasını talep ediyor.

İran ise Arak ağır su reaktörü ve Fordo'daki uranyum zenginleştirme tesislerinin korunması konusunda ısrarcı davranıyor. Anlaşmazlıklara rağmen İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, teknik konuların yüzde 90’ında anlaşma sağlandığını ifade etmişti. 

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?