banner39

Deniz Gezmiş CHP'lilerin onayıyla idam edilmişti

42 yıl önce bugün idam edilen THKO kurucusu Deniz Gezmiş ve iki arkadaşının idamı için mecliste yapılan oylamada onlarca CHP'li vekil evet oyu kullanmıştı

Tarih Dosyası 06.05.2020, 08:23 06.05.2020, 09:12
Deniz Gezmiş CHP'lilerin onayıyla idam edilmişti

Dünya Bülteni/ Haber Merkezi

Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO)'nun kurucusu olan Deniz Gezmiş ve arkadaşları Hüseyin İnan ile Yusuf Aslan 1972 yılının 6 Mayıs'ında sabaha karşı idam edilmişlerdi. Bugün her fırsatta Deniz Gezmiş'i referans alan CHP'nin o dönem mecliste olan milletvekillerinin büyük bir kısmı ise idamların infaz edilmesi yönünde oy kullanmıştı.

Deniz Gezmiş, 1971'de Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nun ilk eylemi olan İşbankası Ankara Emek Şubesi soygununa katıldı. 4 Mart 1971'de ise Ankara’daki Balgat Amerikan Üssü’nden dört Amerikalının kaçırılması eylemine katıldı. Sivas Gemerek’te çatışmada yakalandı. Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan ile birlikte 6 Mayıs 1972 tarihinde Ankara Merkez Kapalı Cezaevinde idam edildi.

Gezmiş'in idam kararında "Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Mahkememiz Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın tamamını; bir kısmını tağyir, tebdil veya ilgaya cebren teşebbüs suçunu işlediğinizi sabit gördü. Türk Ceza Kanunun 146/1 maddesi uyarınca ölüm cezası ile tecziyenize karar verdi." ifadesi yer alıyor.

1972 yılında Meclis'teki üye sayısı 450 idi ve oylamaya 323 milletvekili katılmıştı. İdamın infazı için mecliste yapılan oylamada 273 milletvekili, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam edilmesine kabul oyu verirken 48 ret oyu çıkmış ve 2 de çekimser oy kullanılmıştı.

Süleyman Demirel, Necmettin Cevheri, Nahit Menteşe, İsmet Sezgin, Alpaslan Türkeş, Barlas Küntay, Esat Kıratlıoğlu, Nuri Bayar, Orhan Öztrak, Saadettin Bilgiç, Turhan Feyzioğlu" gibi isimler idama "evet" diyenler arasında yer aldı.

O dönem mecliste 144 milletvekili olan Cumhuriyet Halk Partisi'nden de onlarca milletvekilinin idamların infaz edilmesi yönünde oy kullanması dikkat çekmişti. Aralarında eski içişleri bakanlarından Orhan Öztrak'ın da olduğu 30 kişi idamların infazı için oy kullanmıştı.

CHP'de o dönem genel başkanlık için yarışan Bülent Ecevit ve İsmet İnönü ise idamların reddi yönünde oy kullanmıştı. CHP'li 66 milletvekili oylamaya katılmazken yaklaşık 50 vekil de red oyu kullandı.

O dönem Milli Nizam Partisi'nin Genel Başkanlığını yapan Necmettin Erbakan ve arkadaşları ise oylamaya katılmadılar.

ATATÜRKÇÜ DENİZ GEZMİŞ

1968’de Deniz Gezmiş’in önderlik ettiği ve Türkiye Milli Gençlik Teşkilatı (TMGT) tarafından organize edilen “Tam Bağımsız Türkiye İçin Mustafa Kemal Yürüyüşü” isimli eylemde Samsun’dan Ankara’ya yürünmüş ve Anıtkabir’e çıkılmıştı.

Dönemin CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, CHP’li gençlerin yürüyüşe katılmasına izin vermezken Başbakan Süleyman Demirel ise yürüyüşle ilgili olarak meşhur “Yollar yürümekle aşınmaz” ifadesini kullanmıştı.

Deniz Gezmiş, Türk Solu Dergisi'nin 26 Kasım 1968 tarihli sayısında yer alan “Amerikan emperyalizmine karşı milli kurtuluş yolunda izindeyiz” başlıklı yazısında yürüyüşle ilgili şu ifadeleri kullanmıştı:

“30 Ekim 1968. Saat 13 30’da toplu halde Atatürk Anıtı önüne giderek bir dakikalık saygı duruşunda bulunduk. Ardından İstiklal Marşı’nı söyleyip, Bayrağımızı ve üzeri yazılı bezi açarak yola koyulduk... Biz Anıtkabir’e varmak ve Ata’nın huzurunda O’na bağlılığımızı, hiç değilse saygı duruşunda bulunarak göstermek istiyorduk... Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bir subayı bize gereken, en mükemmel kolaylığı sağladı. O sırada çelengimiz getirildi. Çelengin üzerine, ‘Amerikan emperyalizmine karşı milli kurtuluş yolunda izindeyiz-Samsun yürüyüşçüleri’ yazmıştık... Ata’nın huzuruna çıktık. Saygı duruşunda bulunduk ve deftere: ‘Amerikan emperyalizmine karşı ikinci milli kurtuluş savaşımızda gerçekten izindeyiz. Milli Kurtuluş Savaşımız yok edilemez. Onu yok etmek için bütün Türk milletini yok etmek gerekir. Tam Bağımsız Türkiye için Mustafa Kemal yürüyüşçüleri’ yazdık.”

Dönemin ünlü sol liderlerinden İbrahim Kaypakkaya'nın Atatürkçü görüşleri sebebiyle Gezmiş'i ağır şekilde eleştirdiği biliniyor.

banner53
Yorumlar (4)
Timur Budak 7 yıl önce
Onlarca CHP li başlığı manüple edicidir. Kabul oyu verenlereden 218'i AP'li, 28'i CHP'lidir. Hayır oyu veren 48 kişinden 47'si CHP'li, 1'i TİP'lidir. Bu CHP lilerin de zaten büyük kısmı daha sonra ayrılıp Feyzioğlu önderliğinde Güven partisini kurmuştur. Deniz Gezmiş yaşamının sadece 2 yıllık sürecinde ve siyasi hayatının başlarında Atatürkçüdür daha sonra Marksist Leninist çizgide olmuş ve Kemalist rejimi burjuva devrimi olarak tanımlamıştır. Salt bir dönemini görüp devamını gizlemeyelim
Nuran ulugün 1 yıl önce
Ne gariptirki chp millet bekillerinin içinde evet oyu kullananların çoğu ecevitin kurduğu dsp partisinde ilk sıralarda yer almıştır. Bu Ne lahana Bu Ne pehriz.
Deniz gezmiş gibi pırlanta gençlere yazık oldu
Kirli siyasetiniz batsın.
hicran hüsran 7 yıl önce
Sitemizde % 20 oranında bile olsa iyi niyetle yazılmadığına dair bir his uyandıran yorumlar dahi :))))))) yüzde 20 lik kesin oranı tespit eden iyiniyet his ölçerinizi seveyim. Kime göre iyi niyet? SiZİN manüplasyonunuzu sergilemek okur için iyi ve elbette sizin hakkınızda olumsuz (yani iyi olmayan) niyettir. Eee ne olacak şimdi? Kime karşı nasıl bir iyiniyet?
Selman 2 yıl önce
O dönem de idama hayır yönünde oy kullanan CHP lilr sadece ismet inönüye itilaf olsun diye hayir kullanmıșlardir.. Bașı çeken bülent ecevit de zaten bundan sonra genel bașkan olmuștur.. Chp nin ideolajik olarak idama hayir deme gibi basireti yokdur... Rejime karșı olanı silmeyi yok etmeyi zaten bilen antremanli bi siyasi partidir
16
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?