Kosova'ya müdahale nasıl olmuştu?

1998 yılında başlayan Sırp saldırılarında binlerce sivil hayatını kaybetti ve mülteci konumuna düştü. Buna karşı ABD-NATO liderliğindeki harekat ise Kosova’ya geniş çaplı özerklik verilmesi ve Miloseviç’in dize getirilmesi amacıyla 24 Mart 1999 tarihinde havadan müdahale ile başladı.

Kosova'ya müdahale nasıl olmuştu?

Emre Gül/ Dünya Bülteni/ Tarih Dosyası

Suriye’de kimyasal silah kullanımının ardından Şam yönetimine karşı operasyon düzenlenmesi gündemde ve bu operasyonun niteliği konusunda da çeşitli görüşler ortaya atılmakta. Bunlardan biri de 1999’da Kosova’da Sırp zulmünü sona erdiren ABD-NATO bombardımanına benzer bir müdahale. Peki, Kosova’ya müdahale neden ve nasıl olmuştu?

SSCB’nin çöküşü ile dağılmaya başlayan ülkeler arasına Yugoslavya da katıldı. 1992 yılından itibaren Hırvatistan, Bosna Hersek, Slovenya, Makedonya bağımsızlıklarını ilan etmeye başladılar. Bu süreçte yaşanan “Bosna Savaşı” Sırp katliamlarına ve Boşnak soykırımına sahne oldu. 14 Aralık 1995’te Bosna Savaşı’nı bitiren Dayton Anlaşması imzalandığında dört yıl süren yıkıcı savaşın sonunda 250.000’in üzerinde Boşnak Müslüman öldürülmüş, yüz binlercesi mülteci konumuna düşmüştü. Aynı dönemde Kosova da Sırp baskısı ve askeri müdahalesine maruz kaldı ve Bosna-Hersek’te yaşanan savaşın acıları ve katliamların hatıraları henüz taze iken, ikinci bir Sırp vahşeti başladı.

Yugoslavya Devlet Başkanı  Slobodan Miloseviç, Kosova’ya Tito zamanında verilen özerkliği 1989 yılında kaldırdı ve bir asimilasyon politikasını devreye soktu. Kosova’ya giren Sırp ordusunca 5 Mart 1998’de 50 Kosovalı Arnavut’un Prekaz Köyü’nde öldürülmesiyle başlayan olaylar diğer köylere de sıçradı ve 16 Ocak 1999’da 45 köylünün kurşuna dizilmesiyle devam etti. Katliamlar öyle boyutlara ulaştı ki cesetler yakılarak yok edilmeye ve haçlarla çocukların gözleri oyulmaya başlandı. Neticede 1998 yılında başlayan Sırp saldırılarında binlerce sivil hayatını kaybetti ve mülteci konumuna düştü.

Buna karşı ABD-NATO liderliğindeki harekat ise Kosova’ya geniş çaplı özerklik verilmesi ve Miloseviç’in dize getirilmesi amacıyla 24 Mart 1999 tarihinde havadan müdahale ile başladı. Kara desteği olmaksızın başlatılan hava harekatı, Sırpları daha da hırçınlaştırdı ve  “Osmanlı’nın devamı” olarak görülen Arnavut Müslümanlara karşı etnik temizliğin yolunu açtı. Sırp askerlerinin karadan yaptığı baskıyla karşı karşıya kalan yüz binlerce mülteci, kadın, yaşlı ve çocuk canlarını kurtarabilmek için yollara döküldü. Yol boyunca bu insanların binlercesi hayatını kaybetti. Uluslararası Lahey Adalet Divanı araştırmalarında en az 20.000 cesede ulaştığını açıkladı.

Kaynaklar: Milliyet Gazetesi, 6 Mart, 24 Mart 1998,  17 Ocak, 11, 12 Haziran 1999.24 Mart’tan, 10 Haziran 1999’a kadar 77 gün süren NATO’nun hava operasyonu, Sırpların çekilmeyi kabul etmesi ve Uluslararası güçlerin (KFOR) Kosova’ya girme emri alması üzerine sona erdi. İki gün sonra II. Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’da gerçekleştirilen en geniş çaplı bir kara harekâtıyla NATO birlikleri 12 Haziran’da Kosova’ya girdi ve Birleşmiş Milletler, Kosova’nın bağımsızlığına kadar bölgeyi kontrolü altına aldı. Kosova krizinin sürprizi ise operasyona karşı çıkan Rusya’nın NATO’dan önce askerlerini Priştina’ya sokmasıydı.

Güncelleme Tarihi: 22 Mart 2019, 11:02
YORUM EKLE

banner39

banner36

banner37

banner35