banner27

Tarihte bugün: Kapitülasyonlar tek taraflı kaldırıldı

Tarihte bugün gerçekleşen olaylar arasında; Kanuni Sultan Süleyman’ın vefatı, Kapitülasyonların tek taraflı kaldırılması, Türkiye Cumhuriyetinde ilk devalüasyon, Levon Ekmekçiyan’ın idam cezası alması var…

Tarihte bugün: Kapitülasyonlar tek taraflı kaldırıldı

Dünya Bülteni/Tarih Dosyası

GÜNÜN OLAYI

Kapitülasyonların Tek Taraflı Kaldırılması (1914)

Kanuni Sultan Süleyman’ın ilk defa Fransa’ya , kendi isteğiyle siyasi ve ekonomik amaçlı olarak verdiği kapitülasyonlar  daha sonra kontrolden çıkmış bir çok devlete verilmişti. Hatta can düşman Rusya’ya ( 1774- Küçük Kaynarca Antlaşması ile) bile kapitülasyon hakkı verildiği düşünülürse olayın vehameti daha iyi anlaşılacaktır.

 Osmanlı ekonomisine verdiği zararlar artık net olarak ortaya çıkınca kapitülasyonlardan kurtulmanın yolları aranmaya başlandı. I.Dünya Savaşı ortamı değerlendirilmeye çalışıldı ve 7 Eylül 1914 tarihinde Osmanlı Devleti tek taraflı olarak kapitülasyonları kaldırdığını ilan etti. Bu duruma Almanya ve Avusturya başta olmak üzere diğer devletler karşı çıktılar. Ancak siyasi ortam nedeniyle fazla ısrarcı olamadılar. Bu tarihte Osmanlı Devleti daha savaşa girmemiş tarafsız bir politika izliyordu.

GÜNÜN KİŞİSİ

Kanuni Sultan Süleyman (1495-1566)

Kanuni Sultan Süleyman 1495 yılında Trabzon’da dünyaya geldi. Babası Yavuz Sultan Selim’in 1520 yılında ölümü ile 10. Padişah olarak tahta çıktı. Onun zamanı Osmanlı Devleti’nin zirvesi olarak kabul edilir. Muhibbi mahlası ile şiir yazıyordu.

1566 Yılında Kanuni Sultan Süleyman 13. ve son seferine çıktı. Macaristan’daki Zigetvar kalesi kuşatması sırasında rahatsızlığı iyice arttı. 7 Eylül 1566’da sabah namazından önce vefat etti. Zigetvar (gizli), Belgrat ve İstanbul olmak üzere üç defa cenaze namazı kılındı. İstanbul’daki cenaze namazına tüm İstanbul ahalisi katılmış ve 500 müezzin görev almıştı.

Avrupalılar’ın muhteşem ,büyük gibi ünvanlar verdikleri Kanuni Sultan Süleyman 71 yaşındaydı ve 46 yıl hükümdarlık yaparak en uzun hükümdarlık yapan kişi ünvanını da almıştı. Öldüğünde arkasında 15 milyon kilometre kareye yakın bir devlet bırakmıştır.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Brezilya Bağımsızlığını İlan Etti (1822)

Portekizli denizci Cabral tarafından 16. Yüzyıl başlarında keşfedilmişti. Bir ara Napolyon’dan kaçan Portekiz kıralı Brezilya’da kalmıştı. Uzun bir süre Portekiz sömürgesi olarak kalan Brezilya Portekiz kralının yeğeni olan valileri Don Pedro öncülüğünde  7 eylül 1822’de bağımsızlığını ilan etti. Brezilya 1889’a kadar krallıkla idare edilmiştir.

Nedimof’un Sadrazamlığa Gelmesi (1871)

Değerli devlet adamı Sadrazam Ali Paşa’nın vefatı üzerine Sultan Abdülaziz tarafından Mahmut Nedim Paşa sadrazamlığa getirildi. Mahmut Nedim Paşa Rus yanlısı politikaları ile meşhur oldu. Kamuoyunda bu durum pek hoş karşılanmadı. Hatta Türk halkı bu yüzden kendisine Nedimof demeye başlamıştır. Bu hoşnutsuzluk üzerine bir yıl sonra görevinden uzaklaştırıldı.

Türkiye Cumhuriyetinde İlk Devalüasyon (1946)

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk devalüasyon 7 eylül 1945’te yapıldı. Amaç İMF ile anlaşmadan önce hazırlık yapmaktı. Devalüasyon oranı % 115.4 olarak belirlenmişti. Uzmanlara göre ekonominin iyileşmesi konusunda fazla bir yarar sağlamamıştır.

Levon Ekmekçiyan İdam Cezası Aldı (1982)

7 Ağustos 1982 tarihinde Ankara Esenboğa Havaalanında Asala mensubu iki Ermeni terörist silahlı eylem gerçekleştirdiler. Toplam 8 kişinin öldüğü saldırı da teröristlerden biri öldü Levon Ekmekçiyan isimli terörist ise yaralı olarak yakalandı. Ermeni militanı Ekmekçiyan 7 Eylül 1982 tarihinde Ankara 3 Nolu Sıkıyönetim Mahkemesi'nde tek celsede ölüm cezasına çarptırıldı. Ekmekçiyan'ın cezası, 28 Ocak 1983 tarihinde Ankara'da infaz edildi.

GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI

1776 - Dünyada ilk kez bir denizaltı saldırısı düzenlendi. Amerikalıların imal ettiği Turtle (Tr: Kaplumbağa) adlı araç suyun altından giderek New York limanında demirlemiş İngiliz donanmasının bayrak gemisi HMS Eagle'ın altına zaman ayarlı bir bomba iliştirdi. Saldırı başarısız olmuştur.

1909- Amerikalı yönetmen Elia Kazan İstanbul’da doğdu.

1916 - İngiliz uçakları Haydarpaşa Garı'nı bombaladı.

1923- İkdam, Akşam, İleri, Tercümanı Hakikat, Tevhidi Efkar, Tanin, Vatan ve Vakit gazeteleri, dizgici grevi nedeniyle çıkamayınca, ortaklaşa ‘’Müşterek’’ gazetesini yayımlamaya başladılar. ‘’Müşterek’’ gazete iki hafta çıktı.

1936- İstanbul ve Ankara radyo şirketleri, satın alınarak devletleştirildi.

1936- Harb Okulu, İstanbul’dan Ankara’ya taşındı.

1938- Hatay Devleti Anayasası kabul edildi.

1956- BM, Köleliğin, Köle Ticaretinin ve Köleliğe Benzer Kurum ve Uygulamaların Kaldırılması Ek Sözleşmesi kabul edildi.

1974- Şair Celal Sılay 60 yaşında öldü.

1977- İstanbul’da tüp gaz kuyrukları oluştu.

1986- Şili’de Pinochet suikasta uğradı, 5 koruması öldü.

1988- Mimar Sedad Hakkı Eldem 80 yaşında öldü.

Güncelleme Tarihi: 07 Eylül 2018, 07:30
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner26

banner25