banner15

Gün gün zafere doğru

25 Ağustos Cuma : Mustafa Kemal,Fevzi ve İsmet Paşalar akşam son raporları gözden geçirdiler. Mustafa Kemal Paşa, Başvekil Rauf Beye “ Batı cephesindeki ordularımız Tevfikat-ı Suphaniye’ye dayanarak Ağustosun 26’sı günü taarruza başlayacaktır” şeklinde telgraf çekerek bilgi veriyordu.

Gün gün zafere doğru

 Dünya Bülteni / Tarih Dosyası

15 Mayıs 1919’da İzmir’den başlayan Yunan işgali hızlı bir şekilde Anadolu’nun içlerine yönelmiş , Ankara’da bulunan TBMM’yi ortadan kaldırmayı hedeflemişti. TBMM’nin kurduğu düzenli ordu ile  Yunan ordusu arasında gerçekleşen I.İnönü,II.İnönü muharebeleri ve Eskişehir Kütahya savaşları sonrasında Yunan orduları durdurulamamış,Yunan ordusu Ankara önlerine kadar gelmişti. Batı cephesinde yaşanan bu başarısızlık ancak Yunan ordusunun Sakarya’da durdurulması ile sona erdirilebilmişti. Kurtuluş Savaşının dönüm noktası olan 23  Ağustos- 13 Eylül tarihleri arasındaki bu savaşın sonucunda Yunan ordusu Sakarya nehrinin batısında TBMM’nin düzenli ordusu ise Sakarya nehrinin doğusunda konuşlandı.

Yaklaşık bir yıllık bir hazırlık ile Türk ve Yunan kuvvetleri aşağı yukarı denk hale gelmişti. 1922 yılı Ağustos ayına gelindiğinde her şey hazırdı. Ancak nasıl bir taarruz gerçekleştirileceği noktasında komutanların farklı görüşleri mevcuttu. Batı Cephesi komutanı İsmet Paşanın hazırladığı plana göre Türk ordusu 120 km uzunluğundaki cephenin her yerinde aynı ağırlıkta taarruza kalkmayacaktı. Aksine kuvvetlerin büyük kısmı Afyonkarahisar bölgesine yerleştirilecek ve ağırlığın verildiği bu büyük cepheden Yunan kuvvetlerinin sağ kanadı çökertilecekti. Buradaki başarının ardından diğer kuvvetlerle beraber Yunan ordusu İzmir’e dek kovalanacaktı.

 
  

Yakup Şevki Paşa ise bu planın büyük risk içerdiğini, yaşanabilecek bir başarısızlık sonucunda elde kuvvet kalmayacağından, iki kanattan ve cepheden yani üç koldan bir taarruza başlamayı, düşman hattı nereden yarılırsa o cepheye ağırlığın kaydırılmasını öneriyordu. Karargahta yapılan uzun toplantıların ardından Mustafa Kemal ve Fevzi Paşanın da onayıyla İsmet Paşanın planı kabul gördü.  Plan gereği Afyonkarahisar bölgesine yapılacak yığınağın hissedilmemesi gerekmekteydi. Yunan ordusunu şaşırtmak için başka yerlere ufak çaplı saldırılar düzenlenecekti.

Gün gün zafere doğru

17 Ağustos Perşembe :  Mustafa Kemal gizli bir şekilde Ankara’dan Konya’ya hareket etti, oradan cepheye ulaşacaktı.

19 Ağustos Cumartesi : Yunanlıların dikkatini başka yere çekmek amacıyla Buldan bölgesindeki Yunan kuvvetlerine saldırı yapıldı.

20 Ağustos Pazar: Hakimiyet-i Milliye gazetesi Mustafa Kemal Paşanın akşam Çankaya’da çay ziyafeti vereceğini haberini yapıyordu. Halbuki Mustafa Kemal Konya’dan Akşehir’e varmış ve komutanlarla toplantı halindeydi.

 

Subaylar Akşehir tren istasyonundaMustafa Kemal Paşayı beklerken. (Ağustos 1922)

 

21 Ağustos Pazartesi : Ordu birlikleri gece yürüyüşü ile taarruz mevzilerine yerleşmeye başladı.

22 Ağustos Salı : Yunanlıları şaşırtmak amacıyla Kocaeli’nden Yunan kuvvetlerine saldırı yapıldı.

24 Ağustos Perşembe : Nureddin Paşa kumandasındaki 1.Ordu,Büyük taarruz için hazırlıklarını tamamladı.

25 Ağustos Cuma : Mustafa Kemal,Fevzi ve İsmet Paşalar akşam son raporları gözden geçirdiler. Mustafa Kemal Paşa, Başvekil Rauf Beye “ Batı cephesindeki ordularımız Tevfikat-ı Suphaniye’ye dayanarak Ağustosun 26’sı günü taarruza başlayacaktır” şeklinde telgraf çekerek bilgi veriyordu.

 
 Topçu birliklerimiz 

26 Ağustos Cumartesi : Sabah saat 5 sularında Türk topçularının top atışları ile taarruz başladı. Taarruz planında ağırlığın verildiği cephedeki büyük mücadelenin ardından 27 Ağustos Pazar günü, 1.Ordu kumandanı Nureddin Paşa Mustafa Kemal Paşaya telgraf çekerek zaferi şöyle müjdeliyordu: Birliklerimizin bi-Avnillah-ı Teala ( Allahın yardımı ile ) bugün sabah saat 8;30da Afyonkarahisar’ı geri aldığı arz olunur.”  Yakup Şevki Paşanın emrinde bulunan 61.Tümen taarruz ettiği bütün düşman mevzilerini çökertmişti.

29 Ağustos Salı :  Yunan ordusunun Anadolu’dan sökülüp atılması amacıyla taarruz genişledi. İsmet Paşa,I.Orduya ve 3.cü süvari tümenine düşmanın imhası,düşman telefon hatlarının kesilmesi,trenle yapılmaya çalışılan sevkiyatların engellenmesi emrini veriyordu.

30 Ağustos Çarşamba : Büyük taarruzun beşinci günü..dağınık haldeki Yunan ordularının toparlanma çabası üzerine Dumlupınar’ın alınmasına karar verildi. Cephede sıkıştırılan Yunan ordusu ile Türk ordusu arasında büyük bir meydan muharebesi başladı. Bu muharebede, bir gün içinde Yunan ordusunun en önemli bölümü imha edildi. Yunan kuvvetlerini çember içine alan Türk ordusu Yunan başkomutanı General Trikopis ve İkinci ordu kumandanı General Diyenis’i de esir aldı. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa tarafından bizzat yönetildiği için tarihe başkomutanlık meydan muharebesi olarak da geçen bu savaş zaferi müjdeliyordu.  Bu mağlubiyetin ardından Yunan orduları İzmir’e doğru çekilmek zorunda kalırken Batı Anadolu şehirleri bir bir kurtarıldı. 10 gün içinde  350 km yol alan Türk ordusu 9 Eylül günü İzmir’e girdi. 18 Eylül 1922 tarihine kadar yapılan takip harekatı ile Yunan askerleri Anadolu'dan atılmış oldu. 

 

Kaynaklar: 

Türkiye Cumhuriyeti tarihi, Atatürk Araştırma Merkezi

Zeki Sarıhan, Kurtuluş Savaşı günlüğü

Taha Akyol, Ama Hangi Atatürk

Güncelleme Tarihi: 19 Mart 2018, 16:16
YORUM EKLE

banner39

banner36

banner37

banner35