banner39

'Körler Memleketinin' karşısına kurulan şehir: İstanbul

Yeni şehri "körler memleketi"nin karşısına kurmalarını bildiren bir cevap almışlardı. Cevaptaki "körler" ile Halketon (Kadıköy) halkı kastediliyordu: Zira onlar (Heredot'a göre 17 sene önce) buralara gelmiş ve İstanbul'un halen bulunduğu en uygun mevkii göremeyerek Halkedon şehrini kurmuşlardı.•

Olaylar 29.05.2014, 03:40 19.03.2018, 19:59
'Körler Memleketinin' karşısına kurulan şehir: İstanbul

Tarih Dosyası/Dünya Bülteni 

Tarih boyunca pek çok devlet tarafından alınmak istenen İstanbul şehri 4.yyda Roma imparatorluğu döneminde İmparator Konstantin tarafından kuruldu. Roma  İmparatorluğunun sınırları çok genişti .3 kıtaya yayılmıştı. Bu geniş topraklarda devlet yönetimini kolaylaştırmak amacıyla doğuda yeni bir merkezin inşa edilmesi kararını alan imparator Konstantin, Byzantion’u seçti. Roma’yı örnek alarak Byzantion şehrini genişletti, surlarına eklemler yaptı ve burayı Yeni Roma adıyla 330 yılında devletin ikinci başkenti olarak törenlerle açtı. Kendisinden sonra bu şehre  Konstantinopolis yani  “Konstantin’in Şehri” dendi.

Roma imparatorluğunun ikiye ayrılması sonrasında  Konstantinopolis  yaklaşık 1000 yıl boyunca Doğu Romanın başkentliğini yaptı. 1453 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedildikten sonra da Osmanlı devleti döneminde başkentliğe devam etti.

İstanbul’un bir başkent olarak yeniden inşasından yüzyıllar önce de bu şehir önemli bir ticaret şehriydi. Tarihi belgeler, M. Ö. 7.yüzyılda başlarında Megaralı Byzans (Bizans) bulunan bir topluluk tarafından bugünkü Sarayburnu-Topkapı taraflarında Akropolis tepesinde "Bizantion" adıyla bir şehrin kurulduğunu gösteriyor. Bizantion zamanla gelişmiş ikinci derecede bir liman ve ticaret kenti niteliği kazanacak ve Pers Savaşları sırasında İranlılara, daha sonra Spartalılara, ardından Alkibiades (Alkibyad) döneminde Atinalılara,imparator Vespasianus döneminde de Romalılara geçecekti.

Tarihi bilgiler çerçevesinde İstanbul’un gerçek kuruluş hikayesi bu olmakla beraber hem Bizans hem Osmanlı kaynaklarında İstanbul’un nasıl kurulduğu hakkında birçok efsane vardır. Dini motiflerin ön planda olduğu Bizans ve Türk  efsanelerinde İstanbul’a büyük bir kutsiyet atfedilmiş böylece  şehrin sahiplenilmesi hedeflenmişti.

 

İstanbul’un kuruluşu ile ilgili Bizans efsaneleri :

Melekler tarafından kurulan şehir 

"Rum bilginlerinin rivayetlerine göre Aziz Konstantinus bir çok gemi kadırga ile Roma'dan Yunanistan'a yani bugün İstanbul'un bulunduğu yere gelmiştir. O sırada Tanrının bir meleği görünerek ona: "Burada yerleşmelisin, fakat şimdi atından inme, arkana bakma ve atını, yola çıktığın yere sür" dedi. Atından inmeyip yarı gün boyunca atını sürdü, sonra ata bindiği yere yaklaştı. O zaman başını döndürüp baktığında, arkasında adam boyu bir duvarın yükselmiş olduğunu gördü. O andan itibaren nereye dönüp baksa, yola çıktığı yere kadar duvar yerinde durmayıp yirmi adım veya daha fazla aralıkla onu takip ediyordu. Sonradan sık sık boşluğu doldurmak için gayret edildi ve üstü örüldü ise  de duvar durmak bilmiyordu ve denize doğru gidiyordu. Bu Rum inanışına göre duvar yani İstanbul'un surları melek tarafından inşa edilmişti. Bu sebeple İstanbul kutsaldır. İmparatorun başındaki taç da ilahi bir taçdır. Onu melek gökten Aziz Konstantin'e getirmiştir. Bu yüzden İstanbul imparatorundan daha saygı değer hiçbir imparator yoktur.'

Bir diğer Bizans efsanesine göre,  Poseidon'un ve Deroes'in oğlu olan Byzas, İstanbul havalisinde doğmuştur. Diğer bir rivayete göre Argos'dan veya Megara'dan gelen göçmenlerin reisi idi.  Megaralılar kuracakları yeni şehrin mevkiini tayin etmesi için Delphi'de Apollon mabedinin kahinine (Pitya ) müracaat etmiş ve ondan yeni şehri "körler memleketi"nin karşısına kurmalarını bildiren bir cevap almışlardı. Cevaptaki "körler" ile Halketon (Kadıköy) halkı kastediliyordu: Zira onlar (Heredot'a göre 17 sene önce) buralara gelmiş ve İstanbul'un halen bulunduğu en uygun mevkii göremeyerek Halkedon şehrini kurmuşlardır."

 

Osmanlı kaynaklarındaki efsaneler:

Aline için kurulan şehir

Evliya Çelebi'yle kayıt altına geçmiş olan efsanelerden birine göre  ilk kurucu Hz.Adem’dir .Onun ardından da Hz. Süleyman'dır. Peygamber efendimizin doğumundan 1600 sene önce Davut peygamber oğlu Hz. Süleyman, Kaf’dan Kaf’a, insanlar ve cinler, vahşi hayvanlar ve kuşlara hükmetti, ama batı tarafında okyanus içinde Ferenduz adında bir ada içinde Saydun adında şanı büyük bir padişah vardı. Hz. Süleyman'a baş eğmeyerek serkeslik etmişti. Hz. Süleyman, ateş saçan kılıcıyla Kral Saydun'u katletti ve kızı Aline'yi nikahına aldı, Rum ellerine getirdi. Ama Aline sürekli ağlamaktaydı. Hz. Süleyman, sebebini sorunca kız: "Ey Allah'ın emini, dilerim benim için bu mahalde büyük bir saray yapasın, bende kalan ömrümü orada ibadet ile geçiririm ve babamın resmini yaptırıp ona baktıkça ağlamaktan kurtulurum" diye türlü türlü ricalar etti. Derhal ricası kabul olup Hz. Süleyman bütün insanlara. cinlere ve perilere emredip Makedon diyarında yani Erzurum, Filibe, Edirne, İstanbul ve İzmit'te suyu ve havası tatlı yerleri dolaşarak yedi günde Hz. Süleyman'a gelip haber verdiler. Ondan Hz. Süleyman Atina'ya gelip orada Temaşalık adlı cihannüma bir köşk yapmıştır. Oradan İstanbul toprağına gelip Sarayburnu adlı yere gelip orada Süleyman otağını kurup konaklamışlar. Bir gece uyuyup suyu ve havasından hoşlanınca o yerde büyük bir saray türlü dinlenme yerleri yapmıştır. Dillere destan olup dünya  durdukça mamur ve bakımlı ola diye İstanbul toprağı için hayır dua etmiştir.

İkinci kurucu Hz. Süleyman'ın oğlu Melik Rac'im, Yunanlılara padişah olup İstanbul'da babası Hz. Süleyman'ın yapıları üzerine nice yapılar daha ekleyerek şehri imar etmiştir. Burayı taht merkezi edinip Hz. Süleyman dini üzerine 240 yıl melik olmuştur.

Üçüncü kurucu: Madyan oğlu Yanko'dur. Adem Safi'nin yeryüzüne inişinden sonra 4600 yılında padişah olup İstanbul'u kurdu.

 

Kaynaklar :

Abdulkadir Emeksiz; Efsanelerin İstanbul”u,Fetih ve Fatih

Işın Demirkent,Bizans İmparatorluğu Dönemi İstanbul 

 

Yorumlar (0)
23
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?