banner15

Kosova'yı ziyaret eden son Osmanlı padişahı

Şehre girişinde coşku ve sevinç gösterileri ile karşılanan Sultan Mehmed Reşad, ziyaretin ikinci günü Cuma, on buçukta Sultan I.Murat’ın Kosova Savaşı’nda şehit olduğu yer olan “Meşhed-i Hüdavendigâr”a gelmiş ve Tanin’e göre sayısı 300.000’e ulaşan bir kalabalıkla Cuma namazını eda etmişti.

Kosova'yı ziyaret eden son Osmanlı padişahı

Emre Gül/ Dünya Bülteni/ Tarih Dosyası

 

Sultan Reşad’ın Kosova ziyareti dolayısıyla süslenen Priştine İstasyonu

 

Arnavut milliyetçiliğinin uyanmaya ve gelişmeye başladığı bir süreçte “Priştine” merkezli bir isyanın ardından Osmanlı padişahı V. Mehmed Reşad, Hüseyin Cahid Yalçın’a göre: “Osmanlılığın Rumeli’de zayıf ve misafir olmadığını, aksine kuvvetini arttırarak burada ebedi bir şekilde yerleştiğini ispat etmek için “Kosova Vilayeti”ni de kapsayan bir seyahate çıktı. Ona göre: “Osmanlı Padişahı ve Müslümanların Halifesinin bu seyahati, Kosova’da Osmanlı sancağını yeni bir iftiharla dikiyor, Osmanlıları Rumeli’den çekip gidecek diye bekleyenleri hüsrana uğratarak, ölmek üzere olan “Osmanlılığı” dirilten yeni bir hamle olma özelliği taşıyordu.”

 

Cuma namazını kılmak ve I. Murad’ın türbesini ziyaret etmek üzere, Sultan Reşad’ın Kosova Sahrasına varışı

 

Şehre girişinde coşku ve sevinç gösterileri ile karşılanan Sultan Mehmed Reşad, ziyaretin ikinci günü Cuma, on buçukta Sultan I.Murat’ın Kosova Savaşı’nda şehit olduğu yer olan “Meşhed-i Hüdavendigâr”a gelmiş ve Tanin’e göre sayısı 300.000’e ulaşan bir kalabalıkla Cuma namazını eda etmişti. Namazın ardından Padişah adına, Sadrazam Hakkı Paşa tarafından bir beyanname okunmuş, bu beyannamede; meydana gelen isyanlardan dolayı mahkum olan ve halen yargılanan siyasi suçluların affedildiği, borç diyetlerinin sulhen halledilmesi noktasında diyetlerin hazineden verileceği, Arnavut evlatlarının kan gütmek adetini terk etmeleri ve haklarını kanunlarla aramaları gibi konulara değinilerek, seyahatin “unsurlar arasında birliği” sağlamaya hizmet etme yönüne vurgu yapılmıştı. Teşekkür konuşmalarının ardından da Sultan Reşad, “Meşhed-i Hüdavendigâr”a tesis olunacak olan büyük bir medresenin temelini atmıştı. Burada kurulan otağda kabullerde bulunan, Padişah, Mutasarrıfa, Belediye Reisi ve Müdde-i Umumi Muavinine  ve Metropolitlere kıymetli hediyeler ihsan etmişti.

 

Halife ile birlikte Cuma namazını kılmak için Sultan Murat Türbesine gelen Arnavutlar

 

Kosova’yı hınca hınç dolduran Arnavut Müslümanlar yanında Boşnak ve Sırp köylerinden gelenlerin kalabalığı da dikkat çekici miktardaydı.  Sadrazam Hakkı Paşa, Üsküb ve Priştine de padişahın seyahati münasebetiyle icra edilen nümayişler hakkında Tanin Gazetesi muhabirine verdiği beyanata bu durumu şöyle değerlendirmiş: “Fevkalade müessir olan bu nümayişler Arnavutluğu layıkıyla tanımayanları mütehayyir eylemiştir.  Bana kalırsa esasen bütün bunlara tabi olarak muntazır bulunduğumdan katiyen taaccübümü mucib olmadı. Çünkü Arnavutların Hükümet-i Osmaniye’ye olan sadakat ve merbutiyetlerinin düçar-ı zaif ve inkita olduğu yolundaki aracife zaten atf-ı ehemmiyet ve itimat etmemiştim. Şimdi de seyahat-i hümayun münasebetiyle ibraz eylemekte olan bu umumi meserretleri siz de görmekte olduğunuz vecihle, en bedbin olanları bile inandıracak ve bulanık suda balık avlamak isteyenleri cidden düşündürecek bir mahiyettedir.” Demişti.

 

Priştine’de padişahı görmek için bekleyen ahali

 

 Büyük siyasi öneme sahip Sultan Mehmed Reşad’ın Rumeli ve Kosova’yı ziyareti burada yeni bir Osmanlı idaresini maddi surette tecelli ettirecek bir temsil olma özelliği taşımaktaydı. Fakat neticede Balkanlar’daki egemenliğin korunması ve unsurlar arasında birliğin sağlanması için yapılan bu girişimler istenilen sonucu vermeyecek, Balkan Savaşları’nın ardından 1913 Londra Sefirler Konferası’nda Kosova, Sırbistan idaresine bırakılacaktı.  “Kosova” üzerinden geliştirilen Sırp milliyetçiliği ise bölgede soykırım ve katliamların yaşanmasına sebep olacaktı.

 
  

Kaynaklar:

Tanin Gazetesi, 5, 17 Haziran 1911.

Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşiv Belgelerinde Kosova Vilayeti, İstanbul, 2007

Güncelleme Tarihi: 28 Ekim 2013, 09:25
YORUM EKLE

banner39

banner50

banner47

banner48