banner39

Lozan'da, savaş tazminatına karşılık alınan kasaba: Karaağaç

Saat on ikide gerçekleşen imza merasiminden sonra Belediye dairesine çekilen bayrak, Türk, Yunan ve Fransız askerleri tarafından selamlandı.

Olaylar 16.09.2014, 23:53 25.07.2017, 22:45
Lozan'da, savaş tazminatına karşılık alınan kasaba: Karaağaç

Emre Gül/ Dünya Bülteni/ Tarih Dosyası

Milli Mücadele’nin ardından İsviçre’nin “Lozan” şehrinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti, Britanya İmparatorluğu, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan ve Romanya gibi devletlerin de katıldığı barış görüşmeleri başladı. Bu görüşmelerin ilk bölümünde, tartışılan noktalardan biri de Yunanistan’dan istenen “savaş tazminatı” konusuydu. TBMM Hükümeti, Yunanistan’ın Anadolu’da yol açtığı ölümler, yıkımlar ve göçler nedeniyle, “1.341.639.505 Türk Lirası” tazminat ödemesini talep etti ve bu iddialarını kanıtlayan belgeleri, konferansın “Maliye ve İktisat Sorunları Komisyonu Başkanlığı”na sundu. Neticede TBMM Hükümeti tarafı haklı bulunarak yapılacak anlaşmaya tazminat ile ilgili bir madde konuldu.

Ancak, “Musul” ve “Kapitülasyonlar” meselesi başta olmak üzere uzlaşılamayan maddeler nedeniyle dağılan ve 23 Nisan 1923 günü yeniden toplanan konferansın ikinci tur görüşmelerinde bu konu, Müttefiklerce yeniden gündeme getirildi. Müttefiklerin önerisi doğrultusunda Baş temsilci İsmet Paşa, Başvekil Rauf Orbay ile ters düşmesine rağmen, talep edilen savaş tazminatından, Mayıs 1920’de Yunanistan’ın eline geçen ve Milli Mücadele boyunca da işgal altında kalan Karaağaç arazisi ile istasyonunun verilmesi karşılığında vazgeçti. Mustafa Kemal Paşa’nın da onayıyla bu konu, Britanya, Fransa, İtalya, Yunanistan ve TBMM Hükümeti arasında imzalanan “Karaağaç Arazisi İle Bozcada Ve İmroz Adaları’na İlişkin Protokol” ile anlaşma metninde yer aldı. Ve TBMM Hükümeti, Lozan Antlaşması’nın 59. Maddesine göre; Yunanistan’ın savaş sonuçlarından doğan mali durumunu dikkate alarak, onarımlar karşılığı olarak, Yunanistan’dan her türlü zarar-giderim isteminden kesinlikle vazgeçti.

Böylece, Türk-Yunan sınırını oluşturan Meriç Nehri’nin Batı yakasında bulunan, Mimar Kemalettin Bey’in eseri olan ve 1974 yılına kadar tren istasyonu, 1998-2011 yılları arasında Trakya Üniversitesi Rektörlük Binası, şu an ise Güzel Sanatlar Fakültesi, İlhan Koman Resim ve Heykel Müzesi yerleşkesi olarak kullanılan yapı ile birlikte “Karaağaç”, 15 Eylül 1923 günü teslim alındı. Teslime ilişkin protokol, Edirne Vali Vekili Abdullah Naci Bey ile Yunanistan’ın Batı Trakya Vali Vekili Mavridis arasında “Karaağaç Belediye Dairesi”nde imzalandı.

Hakimiyet-i Milliye Gazetesi’nde ayrıntılarıyla aktarılan teslim günü; Başlarında Erkan-ı Harp Miralayı Hüseyin Hüsnü ve Kaymakam Mümtaz Bey’ler’in bulunduğu polis ve asker kıtaları, sabah saat sekizde Fransız askerleri tarafından korunan Meriç Köprüsü’nden geçerek Karaağaç’a doğru hareket etti. Askeri ve mülki memurlardan oluşan bu kafile Edirne-Karaağaç şosesinde ilerlerken telefon ve telgraf hatları da döşendi, karakol binalarına bayrak çekildi. Daha sonra kafileyle birlikte “Karağaç Belediye Dairesi” önünde toplanmaya başlayan demiryollarının Türk müstahdemleri, civar köylerden buraya gelen kadın, erkek ve çocuklardan oluşan köylüler, askerleri sevinçle bağırlarına bastılar. Onlara kurbanlık koyun hediye eden köylülerin şükürle askerlerin ayaklarına kapanmaları duygusal anların yaşanmasına neden oldu. Edirne Vali Vekili Abdullah Naci Bey ile Kaymakam Mümtaz Bey’in, maiyetlerinde polis ve hukuk işleri müdürleriyle birlikte otomobille Belediye binası önüne gelmesinden sonra Yunan memurlar ile teslim protokolünün imzalanmasına geçildi.

Saat on ikide gerçekleşen imza merasiminden sonra Belediye dairesine çekilen bayrak, Türk, Yunan ve Fransız askerleri tarafından selamlandı. Yunan askeri, trenle Karaağaç’ı terk ederken, bölgede idari yapılanmaya girişilerek ilk etapta bir posta ve telgraf merkezi açıldı. Öğleden sonra ise TBMM Mebusları Şakir, Faik ve Refik Beyler’le birlikte, Edirne’den Karaağaç’a gelen mektepliler, esnaf alayları ve ahali, bando ve bayraklarla burayı adeta bayram yerine çevirdiler. Fakat ne yazık ki “1.341.639.505 Türk Lirası” tazminata karşılık olarak kabul ettiğimiz “Karaağaç ve mülhakatı” adeta enkaz halinde ve pek harap bir halde elimize geçmişti.

banner53
Yorumlar (10)
Osman 3 yıl önce
Zaten bizimdi
Ama bizim MaLLar bizim oldugunu bilmiyordu.
Sonucta
Bizim olanı,onların mıs gibi bize verdiler..
Aglanacak halimize guluyorum
Affımarane 2 yıl önce
İsmet inönü mudanya mütarekesinde geri aldığımız karaaağacı lozanda savaş tazminatı olarak geri almıştır. Askeri dehaaa. Vay beee
Ulrich 1 yıl önce
Mudanya anlaşması Doğu trakyayı kapsar. Karaağaç Batı Trakya'dadır. Türkiyenin Meriçin batısındaki tek toprağıdır. Stratejiktir. 2015te Suriyede terk edilen Caber Kalesi gibi.
Fatih ALTINTAŞ 9 ay önce
Doğru demişsiniz. Karaağaç Meriç Nehri'nin Batısındadır. Haritaya bakmayı bilen biri ile bakmakta fayda var :) Kendi toprağımızı parayla almış mallar diyenlere ise sözüm yok. Hakikaten ağlanacak hallerine gülsünler.
Abdulkadir Eren 1 yıl önce
Harita bilgin yok galiba senin. Aç bi haritaya bak bakalım batısında mı doğusunda mı?
Enis Şensever 5 ay önce
Bu kadar tazminat istedik.
Neden vazgeçildi. O zaman neden bu tazminat çıkarıldı. Yani bizim hiçmi zararımız olmadı. Yınanın zararı ve ödeyemeyeceği yazıldı. Sen neyine güvendin de işgale geldin. Savaşı kaybettin ödeyeceksin... Ne demek görüşmeler kesilir. Varmı böyle yağma.
Zaten Karaağaç işgalden geri alınıyor.
Saçmalık bize ait olanın geri alınması nasıl tazminat karşılığı oluyor.
Dedeağaç a kadarmıydı tazminat karşılığı toprak. Hiç bahsedilmiyor.
Para vermezlerse toprak alınırdı.
Vah vah üzüldük. Yunanistan ödeyemeyecekmiş. Bu boku yemişsen ödersin. Ana yazık hiç toprağı kalmayacak.. Onu ingilizlere uşaklık yaparken düşünecekti....
Bu anlaşmayı bir Türk vatandaşı olarak kabul etmiyorum.
Denilen de şu.
Toparak talebşmlzde oldu Karaağaç ı kabul ettik.
Hatta Osmanlı nın borçları olduğu için bu borca maksuben vazgeçtik.
1953 e kadar Türkiye Osmanlı'nın borçlarını ödemedimi..
Bu çok basiretsiz bir antlaşma olmuş.
Dedeağaç ve ötesinde bu para karşılığında toprak almalıydık.
İlhan Aksoy 1 yıl önce
Antlaşma şartlarını kazanan taraf koyar. .Yunanı denize dök Ege denizini adalarla beraber Yunana hediye et. .Savaş tazminatı ndan vaz geç. .dahada acı olan ikinci Dünya savaşı sonunda Türk köylüsü nun ekip bictigi tahılı zorla toplayıp yıllarca Yunana göndermelerini Anlamak mümkün değil. .
Çınar Beker 2 yıl önce
LOZAN ANTLAŞMASI'NDA OLMADIĞI İÇİN SAVAŞ TAZMİNATINDAN VAZ GEÇİLDİ,YANLIŞ YORUMLARI YAPILIYOR İDİ;
GÖRÜLDÜĞÜ ÜZERE EK PROTOKOL YAPILDI...
Mehmet 9 ay önce
Süper bir Strateji. Ne kadar Çağdaş ve ileri görüşlü bir Karar. Tarihin gerçek yüzünü gördükçe o kişilerle inanılmaz gurur duyuyorum...
Av. 9 ay önce
Yunanlıların savaş tazminatı ödemeye güçleri olmadığı için Batı Trakya da yani Meriç Nehri'nin Yunan tarafında kalan Karaağaç bize savaş tazminatı olarak verilmiştir. Bir kaç defa gittim. Meriç nehrinin karşısında da bir vatan toprağının olması ve gümrüğe tabi olmadan geçilebilmesi güzel bir şey. Gitmeyenlere tavsiyem Karaağaç a gidip ızgara yaptıktan sonra Kent ormanın içinde güzel bir yürüyüş yapmaları olacaktır.
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
17
açık
Günün Anketi Tümü
Türkiye Esed rejimiyle diyalog kurmalı mı?