banner15

Senusiler ve Garbi Mısır.....

Osmanlı'dan sonra Kuzey Afrika'yı işgal eden Avrupalılar'a en büyük direnişi Senusiler yapmıştı.

Senusiler ve Garbi Mısır.....

Esra Çifci-Dünya Bülteni / Tarih Servisi

Osmanlı imparatorluğu son dönemlerini yaşarken Afrika'yı kendi aralarında taksim eden Avrupalı devletlerin en büyük hedefleri Kuzey Afrika toprakları olmuştu. Afrika'nın kuzey sahillerini işgal etmekle yetinmeyerek Sahra ya dahi göz diken bu devletler Gıdames,Merzak, ve Gat gibi çöl eyaletlerine kadar uzanmış ancak halk tarafından güçlü bir mücadele ile karşılaşmışlardır.

Halkın bu bölgelerde böyle güçlü ordular karşısında tek başına ve bağımsız bir şekilde vereceği mücadelenin yetersizliği bariz olmakla beraber halkı örgütleyen,düzenli harekatlar ve güçlü mücadeleler veren taifeler bulunmaktaydı nitekim bu bölgelerdeki tek ve en önemli grup olan Senusiler de bir çokları gibi tarihin tozlu sayfaları arasında unutulmaya yüz tutmuş isimler arasındadır.

Bingazi'nin Tunus'a, Trablusgarp'ın ise Mısır'a bağlı olduğu o dönemlerde yapılan işgallare karşı büyük ve kuvvetli bir engel teşkil eden Senusiler, Şehy Ahmet'in halkı örgütlemesi ile bir araya gelmişler ve işgalcilere karşı güçlü kuvvetler kurmuşlardır . Kuzay afrikayı güneye bağlayan bir köprü niteliğinde olduklarının bilincinde olan Senusiler gerek Bingazi'nin ve gerekse Trablusgarp'ın kurtarılması ve yeniden özgürlüklerine kavuşabilmeleri için büyük bir savaş vermişleridir.

Times gazetesinin tarih sayfalarından tercüme edilerek 1913 senesinde harbiyeyi bahriyenin istihbarat şubesinden Hüsameddin Efendi tarafından derlenerek yayınlanan "Senusiler ve Garbi Mısır " gerek senusiler ve gerekse onların yaptıkları mücadeleler,baskınlar ve harekatlar hakkında bilgi veren bu eser Senusileri yeniden tanıyabilmemiz, Bingazi ve Trablusgarp'ta yaşananları anlaya bilmemiz açısından büyük önem taşımaktadır.

Senusiler askeri açıdan bilgi ve kuvvete sahip olmakla beraber kitapta yer alan mektuplarda da sık sık yer verildiği şekliyle özgürlüklerine düşkün ,Kuzey ve orta Afrika'da itibar sahibi olan bir gruptu. Gerek dini açıdan ve gerekse verdikleri eğitimler açısından halk tarafından kendilerine güvenilen ve iyi faaliyetlerde bulunan bu grupta ileriki yıllarda Şeyh Ahmet ve Ömer Muhtar gibi önemli liderler çıkmış,özgürlükleri ve Sömürgecilerin egemenliği altına girmemek için mühim görevler icra etmişleridir.

Osmanlı padişahı Abdülhamit 'in de kendilerine gönderdiği Türk orduları ile beraber arap ve berberi halkını ve askerlerini de kumanda eden ve Avrupa siyasetini çok iyi bilen Şeyh Ahmet Senusi , Türklerin de yardımı ile Bingazi'yi kontrol altına almayı ve İtalyanlardan kurtarmayı başarmıştı ve Mısır topraklarına müdahil olan Trablusgarp'ı da kurtarmak için büyük mücadelelerr vermiş onun bu mücadelesine gizlice katılan ve isimleri hala kayıtlı olan bir çok Türk subayla beraber belli bir dönem önemli zaferler kazanmışlardı.Ancak kazanılan bu zaferlerde Senusilerin ve o dönemdeki Senusi liderlerinin büyük payı vardı.

Sudan ve Darfur bölgelerini de göz ardı etmeyerek mücadelelerini sürdüren Senusiler Türklerle ortaklığı nedeniyle Almanları da ortak olarak görmüşlerdi ancak Almanların sonraki dönemlerde Sudan halkını tabi oldukları Senusilere karşı isyan ettirme çabalarının boşa çıktığının belirtilmesi kitapta dikkatimizi çeken hususlardan biri olmakla beraber gerek bölge halkının senusilere güvenini ve gerekse halktaki birlik ve beraberliği anlamayabilmemiz açısından da mühimdir.

Tarih kitaplarımızda bile unutulmaya başlayan Senusilerin Trablusgarp, Bingazi ve Afrika'da gösterdikleri gayreti anlayabilmek, Senusiler hakkında bilgi edinebilmek ve yaşanan entrikalar,savaşlar,savaş taktikleri ve mücadeleleri aydınlatması açısından" Senusiler ve Garbi mısır " büyük önem arz etmektedir.

Senusiler ve Garbi Mısır, Mütercim : Karargahı umumi istihbarat şubesine memur erkan Harbiyeyi Bahriyeden Hüsameddin, Matbaayı Amire, 1913.

 

Güncelleme Tarihi: 05 Ekim 2010, 10:18
YORUM EKLE
YORUMLAR
Erkan gürbüzoğlu
Erkan gürbüzoğlu - 10 yıl Önce

Sitenizin bu bölümünü ilgiyle izliyorum, yalnız sadece Osmanlı dönemi eserlerin tanıtılması yerine İran, mısır, Asya'da, Avrupa'da yazılmış eski kitapları da tanıtsanız çok iyi olacak

banner39

banner50

banner47

banner48